Historiani Pëllumb Xhufi e paraqet Rexhep Qosjen si një zë të fuqishëm të mendimit kritik dhe si mbrojtës palodhur të çështjes kombëtare. Xhufi kujton se Qosja u angazhua për çlirimin e Kosovës që në kohën kur drejtonte Institutin e Albanologjisë (1972–1981), të cilin, sipas tij, e shndërroi në një vatër të lëvizjes dhe të ndërgjegjes kombëtare. Ai thotë se atje u mbrujt ndërgjegjja kombëtare në nivelin më të lartë dhe nisën lëvizjet më të mëdha, përfshirë lëvizjet e studentëve; Xhufi përmend se Qosja donte të shkonte në demonstrata të Prishtinës por pati frikë dhe nuk ia fshihte dobësitë e tij.
Qosja i dha zë protestave studentore të vitit 1981, që u bënë demonstrata gjithëpopullore, dhe më vonë luajti rol në formësimin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Xhufi kujton se Qosja ishte ndër të parët që e përqafoi me entuziazëm dhe shpresë të madhe UÇK-në, kishte lidhje me luftëtarët dhe i rrezikua jeta. Si shembull të persekutimit, ai përmend një incident në zyrën e Qoses në Institutin Albanologjik në vitin 1999, kur portreti i Naim Frashërit u shpu me një bajonetë nga serbët që hynë në zyrë.
Kontributi i Qoses në Konferencën e Rambujesë në Paris, që synonte dhënien fund të luftës në Kosovë, konsiderohet vendimtar nga Xhufi. Ai e përshkruan Qosjen si një pikë referencë për delegacionin dhe si busull që thoshte gjërat troç për vendimet e matur.
Pas çlirimit të Kosovës, Qosja u angazhua në politikë duke marrë pjesë në themelimin e një grupimi të quajtur “Partia Parlamentare”, me të cilin kërkoi të përfshinte intelektualët në ngjarjet e mëdha që do vinin. Xhufi thotë se grupimi nuk pati ecuri, dhe Qosja e mori me sportivitet, duke u tërhequr më pas për t’u fokusuar në krijimtarinë letrare dhe publicistikë me qejf që t’i shërbente proceseve.
Rrënjët e tij ishin të forta në vendlindjen e Vuthaj të Gucisë, ku, sipas Xhufit, kalonte pothuajse çdo verë për “një pastrim të shpirtit” dhe për të qenë prezent në atë vend që po zbrazet nga njerëzit.
