Kryeministri i Malit të Zi, Milojko Spajić, prezantoi modelin e ri të rritjes së pagave, të quajtur “Euro Model”, që pritet të hyjë në fuqi nga janari 2027. Reforma parashikon rritje të pagave minimale neto sipas nivelit të arsimit: 1,000 euro për punonjësit me arsim fillor ose më të ulët, 1,250 euro për ata me arsim të mesëm dhe 1,400 euro për punonjësit me arsim të lartë. Qeveria thotë se ndryshimet ligjore të miratuara krijojnë bazën për zbatimin, dhe se reforma do të prekë edhe pagat mbi këto nivele.
Sipas Spajiç, ulja e barrës tatimore mbi punën do t’u rrisë punonjësve pjesën neto të asaj që paguan punëdhënësi. Ai dha një shembull: një punonjës që aktualisht merr 1,600 euro neto, ndërsa punëdhënësi shpenzon rreth 1,980 euro, me modelin e ri dhe të njëjtën kosto nga punëdhënësi mund të arrijë paga neto 1,870 euro. Nëse partnerët socialë pranojnë rritjen e koeficientit në mënyrë të barabartë për sektorin publik dhe privat, paga neto në shembullin e dhënë mund të kalojë 2,000 euro. Qeveria pret që nga reforma të përfitojnë më shumë se 250,000 të punësuar.
Pjesë e paketës është edhe ndryshimi i indeksimit të pensioneve: nga viti 2027 pensionet do të rregullohen katër herë në vit për t’i ndjekur më nga afër rritjet e pagave. Sipas qeverisë, pensioni mesatar do të kalojë 600 euro, ndërsa pensioni minimal do të jetë mbi 500 euro. Kryeministri njoftoi gjithashtu një pagesë shtesë prej 100 eurosh për pensionistët në dhjetor të këtij viti, përpara hyrjes në fuqi të reformës.
Spajiç tha se modeli është planifikuar duke marrë parasysh rritjen e konsumit dhe punësimit, luftën kundër ekonomisë informale, rikthimin e diasporës dhe disiplinën e shpenzimeve. Qeveria synon të rrisë të ardhurat përmes masave tatimore dhe sekuestrimit të pasurive të përfituara në mënyrë të paligjshme, si pjesë e luftës kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit. Një masë tjetër është trajtimi fiskal i pronave të paluajtshme të mbajtura bosh, veçanërisht shtëpive dhe apartamenteve, si përgjigje ndaj mungesës së banesave dhe qirave të larta për të rinjtë.
Qeveria parashikon një deficit buxhetor rreth 4–5% në vitin tranzitor 2027 dhe rreth 3% në 2028. Spajiç paraqiti reformën si pjesë të transformimit ekonomik dhe përpjekje për të frenuar largimin e të rinjve, duke synuar që paga mesatare neto të rritet nga rreth 1,000 euro aktualisht në mbi 1,400 euro në një periudhë relativisht të shkurtër. Ai e lidhi paketën me procesin e integrimit evropian dhe i ftoi malazezët jashtë vendit të rikthehen: “Nuk keni më nevojë të zgjidhni mes familjes dhe një jete dinjitoze. Kthehuni. Mali i Zi po ju pret. Është koha të jetoni sipas Euro Modelit”.
