Fotografia e delegacionit shqiptar në Japoni, ku ulur rreth një tryeze dukeshin ministra dhe këshilltarë seriozë, ngjalli tek autori pritshmëri për interes ndaj çështjes së shpopullimit rural. Ai kujtoi se Japonia, pas Luftës së Dytë Botërore, përballoi zbrazjen e fshatrave dhe rreth 9 milionë shtëpi të braktisura, dhe se kishte pritur që delegacioni të mësonte për përvojat dhe politikat japoneze për rilindjen rurale. Megjithatë, në lajmet e mëpasme nuk pati asnjë diskutim apo pyetje për këtë temë.
Autori rrëfen për bashkëpunimin e tij të mëparshëm me një organizatë japoneze në Butrint, ku u ndërtua një shkollë për komunitetin e Vrinës dhe Shën Dëllisë, u restaurua spitali i Libohovës dhe shkolla teknike e Gjirokastrës. Kjo përvojë formoi bindjen se japonezët e trajtojnë shtetin si përgjegjësi dhe kanë ndjekur prej dekadash politika kombëtare për mbrojtjen dhe rilindjen e peizazheve rurale.
Si pjesë të këtyre politikave, në vitin 2009 Japonia nisi programin e Rilindjes Rurale “Chiiki Okoshi Kyōryokutai”, i cili nxit familjet të rikthehen në fshat duke financuar restaurimin e shtëpive, lehtësira fiskale, mbulimin deri në 50% të kostove të restaurimit dhe pagesa për familjet që angazhohen në bujqësi, agroturizëm ose ekonomi lokale. Bashkitë japoneze ofrojnë grante për rikthim, tokë bujqësore falas, mbështetje për rritjen e fëmijëve, financime për shtëpi të braktisura dhe mbështetje për startup-e rurale. U krijua edhe “Banka e Shtëpive të Braktisura”, një databazë kombëtare ku regjistrohen shtëpitë bosh dhe mund të shihen mundësitë e financimit.
Rezultatet përfshijnë restaurimin e fermave, ringjalljen e fshatrave me bujtina dhe kafe, konvertimin e shkollave të braktisura në qendra arti ose hapësira pune dhe përdorimin e tokave djerrë për bujqësi organike dhe agroturizëm. Përveç subvencioneve, Japonia ka promovuar krenarinë kulturore përmes programeve artistike si “Echigo-Tsumari Art Triennial” dhe “Setouchi Triennale”, dhe programi “Satoyama” mbështet ruajtjen e peizazheve tradicionale. Parlamenti ka miratuar ligje për mbrojtjen e këtyre peizazheve si pjesë të identitetit kombëtar. Programi shtetëror “Shunran-no-Sato” është shembull për ruajtjen e arkitekturës tradicionale dhe jetës rurale përmes turizmit tematik.
Pamja e delegacionit shqiptar që nuk kërkoi të mësonte rreth këtyre modeleve bëri që autori të konstatojë se udhëtimi nuk solli ide konkrete. Ai përfundon se Japonia duhet të shërbejë si shkollë idesh për projekte konkrete, modele serioze dhe guxim për të shpëtuar Shqipërinë rurale nga braktisja.
