Bota po përballet me rrezik të shtuar për mot ekstrem ndërsa fenomeni El Niño po forcohet dhe mund të bëhet një nga episodet më të fuqishme që nga vitet e para të matjeve moderne. Organizata Botërore Meteorologjike (WMO) paralajmëron se El Niño mund të ndikojë në modelet globale të motit të paktën deri në shkurt 2027. Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, tha se bota ndodhet tashmë në një “zonë rreziku të motit ekstrem”, dhe efektet janë tashmë të dukshme në disa zona.
El Niño formohet kur ujërat e ngrohta në Oqeanin Paqësor zhvendosen drejt lindjes, duke ndryshuar qarkullimin atmosferik dhe modelet e reshjeve. Në zonat kryesore të monitorimit, temperaturat e sipërfaqes së detit janë më shumë se 2°C mbi mesataren dhe parashikimet nënkuptojnë se diferenca mund të afrohet deri në 4°C mbi normalen gjatë muajve të ardhshëm; nëse kjo konfirmohet, do të bëhet fjalë për një nga episodet më të forta që prej rreth vitit 1950. Nën sipërfaqen e oqeanit në disa zona temperaturat janë edhe mbi 8°C më të larta se mesatarja.
Parashikimet tregojnë ndryshime të rëndësishme në reshje: pjesë të Azisë Juglindore, Amerikës Qendrore dhe zonave veriore të Amerikës së Jugut priten të përballen me kushte më të thata, me rrezik në rritje për thatësira, zjarre dhe probleme në furnizimin me ujë. Në Indonezi zjarret kanë djegur mbi 107 mijë hektarë këtë sezon të thatë, dhe autoritetet kanë përdorur edhe stimulim artificial të reshjeve. Thatësira po ndikon edhe në transportin ndërkombëtar; për shembull, trafiku në Kanalin e Panamasë pritet të reduktohet për shkak të niveleve më të ulëta të ujit.
Efektet nuk do të jenë të njëtrajtshme: disa rajone pritet të kenë reshje më të mëdha dhe stuhi më të forta — China pret një sezon më aktiv të tajfunëve, ndërsa Afrika Lindore, Brazil jugor dhe SHBA jugore pritet të kenë mot më të lagësht me rrezik për përmbytje dhe rrëshqitje dheu. Peruja dhe Ekuadori monitorojnë rrezikun e përmbytjeve të menjëhershme dhe rrëshqitjeve në zona me sisteme të pamjaftueshme kullimi. Australia po përballet tashmë me dëme në ekosistemet detare dhe autoritetet paralajmërojnë për valë të tjera të nxehtësisë detare, veçanërisht në jug dhe Tasmania, ku episodet e mëparshme kanë shkaktuar ngordhje masive peshqish, pinguinë të uritur, rritje algash dhe kandilësh deti.
Ekspertët theksojnë se El Niño është një fenomen natyror dhe nuk shkaktohet nga ndryshimet klimatike, por ngrohja globale mund të përkeqësojë pasojat. Miguel Aréstegui tha: “Jemi shumë të shqetësuar, por ky shqetësim duhet të përkthehet në gatishmëri dhe jo në alarm”. WMO ka nisur një mobilizim ndërkombëtar për shpërndarjen e parashikimeve dhe paralajmërimeve për mot ekstrem drejt komuniteteve të prekur.
