Tregtia e medikamenteve bujqësore nga shtatë kompani që dominojnë tregun në Shqipëri siguron fitime të mëdha dhe i detyron fermerët të shpenzojnë shumë për pesticide, veçanërisht kur mbjelljet preken nga sëmundjet. Në situata alerti, për të shpëtuar prodhimin fermeri duhet të përdorë pompën me helme, që është shtrenjtë. Fermerët shpesh denoncojnë cilësinë e këtyre ilaçeve, duke vënë në dukje se për të njëjtën sëmundje u duhet të përdorin pesticide të ndryshme.
Të dhënat e siguruara nga Top Channel tregojnë se këto kompani shesin pesticide të prodhuara jashtë BE-së. Në vendin tonë hyjnë pesticide nga Kina, India, Jordania dhe Kazakistani, vende që sipas raportit nuk garantojnë gjithmonë siguri. Për vitin 2025 dhe 8-mujorin e parë të 2026 në doganën shqiptare janë futur 748 tonë helme kineze dhe indiane, në vlerën e 2.68 milionë eurove. Këto pesticide kushtojnë lirë për biznesmenët, por fermërët i blejnë si nëse do të ishin preparate europiane.
Ilir Kristo, ekspert i tokave bujqësore, thekson se “Pesticidet janë ato që i themi thikë me dy presa. Janë shumë të domosdoshme në rrethana të caktuara. Fermeri vetëm për pesticide nuk kursehet, kurse për plehra edhe kursehet sepse thotë sigurohen edhe nga toka. Pesticidet zënë diku tek 30% të kostove të prodhimit”. Sipas raportit, helmet bujqësore të vendeve të treta hyjnë në Shqipëri nëpërmjet ligjit: Komisioni i Regjistrimit të PMB-ve në Ministrinë e Bujqësisë vlerëson kryesisht nëse lënda aktive është e regjistruar në Europë, por lë mënjanë vetitë fiziko-kimike që shpesh rezultojnë më të ulëta se ato të preparateve të prodhuara në BE.
Kjo ulje e cilësisë bën që ilaçet kineze të mos luftojnë sëmundjet siç duhet, dhe fermeri përballet me nevojën për të spërkatur disa herë prodhimin. Kristo shton se “Shpesh ai mund të ketë një emër të një produkti të njohur, por ai mund të jetë një produkt i cili nuk përdoret atje ku duhet”.
Raporti kërkon që Ministria e Bujqësisë të analizojë importet e pesticideve nga kompanitë: Agro-Blend shpk, SHEGAJ-AGR, MELDI sh.p.k., ARLI INTERNACIONAL, AGROHELP SH.P.K, AGRO-ZANI dhe INTERLOGJISTIC, pasi këto helme ndikojnë në sigurinë ushqimore dhe shëndetin e qytetarëve.
