Tregtia e medikamenteve bujqësore e shtatë kompanive që dominojnë tregun në Shqipëri u siguron fitime të mëdha. Kur mbjellat preken nga një sëmundje bujqësore vendoset alerti dhe për të shpëtuar prodhimin fermerët detyrohen të përdorin pompa me helme që kushtojnë shumë. Fermerët denoncojnë shpesh cilësinë e këtyre ilaçeve; për të njëjtën sëmundje u nevojiten pesticide të ndryshme dhe shpeshherë më shumë se një spërkatje.
Të dhënat e siguruara nga Top Channel tregojnë se këto kompani u shesin fermerëve pesticide që prodhohen jashtë territorit të Bashkimit Evropian. Në Shqipëri hyjnë pesticide nga Kina, India, Jordania dhe Kazakistani, vende që sipas raportit nuk garantojnë gjithmonë siguri. Për vitin 2025 dhe 8-mujorin e parë të 2026, në doganën shqiptare janë futur 748 tonë pesticide kineze dhe indiane në vlerën e 2.68 milionë eurove. Këto pesticide kushtojnë më lirë për biznesmenët, por fermerët i blejnë si nëse janë preparate evropiane.
Ilir Kristo, ekspert i tokave bujqësore, thotë se “Pesticidet janë ato që i themi thikë me dy presa. Janë shumë të domosdoshme në rrethana të caktuara. Fermeri vetëm për pesticide nuk kursehet, kurse për plehra edhe kursehet sepse thotë sigurohen edhe nga toka. Pesticidet zënë diku tek 30% të kostove të prodhimit.”
Helmet bujqësore të vendeve të treta gjejnë rrugën drejt Shqipërisë përmes ligjit. Për Komisionin e Regjistrimit të PMB-ve në Ministrinë e Bujqësisë, rëndësi ka që lënda aktive e pesticideve të jetë e regjistruar në Europë, por komisioni në të njëjtën kohë anashkalon vetitë fiziko-kimike të produkteve, të cilat shpesh rezultojnë më të ulëta se ato të prodhuara në BE. Si pasojë, ilaçet kineze dhe të tjera të importuara nuk luftojnë sëmundjen siç duhet, dhe fermeri detyrohet të spërkasë disa herë prodhimin.
“Shpesh ai mund të ketë një emër të një produkti të njohur, por ai mund të jetë një produkt i cili nuk përdoret atje ku duhet”, thotë Kisto. Ministria e Bujqësisë duhet të analizojë përmbytjen e pesticideve që importojnë kompanitë Agro-Blend shpk, SHEGAJ-AGR, MELDI sh.p.k., ARLI INTERNACIONAL, AGROHELP SH.P.K, AGRO-ZANI dhe INTERLOGJISTIC, pasi këto helme luajnë rol vendimtar për sigurinë ushqimore dhe shëndetin e qytetarëve.
