Kina po kundërshton thirrjet në Shtetet e Bashkuara për të ngadalësuar zhvillimin e inteligjencës artificiale, duke e konsideruar teknologjinë një çështje kyçe për sigurinë dhe fuqinë kombëtare. Ndërsa në Silicon Valley rriten paralajmërimet për rreziqet e modeleve të avancuara, Pekini ndjek një qasje të ndërtuar mbi zhvillim të shpejtë, por nën kontrollin dhe rregullat e shtetit.
Në SHBA, figura si Dario Amodei i Anthropic kanë kërkuar veprime ndërkombëtare dhe masave për të ruajtur avantazhin teknologjik të demokracive ndaj autokracive, duke përfshirë edhe vazhdimin e kontrolleve mbi eksportet e çipave dhe pajisjeve të avancuara drejt Kinës. Analistët vërejnë se qeveria kineze beson se ndalesa në ritmin e zhvillimit do t’i jepte kompanive amerikane kohë për të ruajtur avantazhin; për këtë arsye, “inteligjenca artificiale është një aftësi thelbësore e sovranitetit”, thonë ata.
Megjithatë, Pekini po i njeh rreziqet. Kina ka publikuar versionin e tretë të kuadrit të saj për sigurinë e AI-së, që trajton kërcënime lidhur me agjentët autonomë, sigurinë kibernetike dhe vetëpërmirësimin e modeleve. Studiuesi Gabriel Wagner thekson që në disa pika ka më shumë ngjashmëri mes qasjes kineze dhe paralajmërimeve të drejtuesve të industrisë amerikane sesa duket në pamje të parë; ndryshimi kryesor është ritmi i zhvillimit.
Qeveria kineze ka një sistem regjistrimi të algoritmeve që nga 2022 dhe rregullatorët po kalojnë fokusin nga kontrolli i përmbajtjes që prodhon AI te kontrolli i veprimeve që mund të kryejnë sistemet autonome, sipas Concordia AI. Janë vendosur edhe rregulla për të kufizuar varësinë emocionale të përdoruesve ndaj chatbot-eve shoqëruese, duke refuzuar idenë e “zhvillimit me çdo kusht” në favor të një zhvillimi të shpejtë brenda kufijve shtetërorë.
Motivimi kryesor është konkurrenca ekonomike dhe teknologjike me SHBA-në: modelet amerikane vazhdojnë të jenë pak përpara, por Kina ka ngushtuar hendekun dhe synon të mos humbasë ritmin, duke përfshirë AI-në në planin e fundit pesëvjeçar. Qeveritë lokale ofrojnë financime dhe ambiente me qira të ulët, ndërsa industria nxitet të adoptojë teknologji të bazuara në AI. Përdorimi i AI po zgjerohet edhe në shërbime publike; një platformë dixhitale shëndetësore me chatbot-e të trajnuara mbi të dhëna klinike ka arritur rreth 150 milionë përdorues, sipas tekstit.
Pyetja qëndron e njëjtë për të dy vendet: si të zhvillohet AI pa humbur kontrollin mbi rreziqet e saj. Në SHBA ajo shoqërohet me thirrje për kontrolle dhe bashkëpunim ndërkombëtar; në Kinë, siguria trajtohet përmes rregullave shtetërore ndërsa zhvillimi vazhdon të nxitet fuqishëm. Çështja pritet të diskutohet mes presidentit amerikan Donald Trump dhe presidentit kinez Xi Jinping në takimin e tyre në Uashington javën e ardhshme.
