Mënyra se si Serbia do të menaxhojë ceremonitë mortore për ish-komandantin ushtarak serb të Bosnjës, Ratko Mladiç, i dënuar për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte, mund të ndikojë drejtpërdrejt në rrugëtimin e vendit drejt Bashkimit Evropian. Komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos, cilësoi kthimin e eshtrave dhe trajtimin e varrimit si një “test shumë të rëndësishëm” për Serbinë dhe anuloi një vizitë të planifikuar në vend, duke vënë në dukje se glorifikimi i ish-komandantit është i papajtueshëm me vlerat e procesit të anëtarësimit.
Mladiçi, i njohur si “Kasapi i Bosnjës”, vdiq më 27 gusht në moshën 84-vjeçare ndërsa vuante dënimin e përjetshëm në qendrën e paraburgimit të OKB-së në Hagë. Ai ishte dënuar për krime të lidhura me masakrën e Srebrenicës dhe rrethimin e Sarajevës. Trupi i tij u kthye në Serbi me një avion qeveritar; arkivoli, i mbështjellë me flamurin serb, u transportua nga ushtarë dhe pamjet u transmetuan nga mediat vendase.
Autoritetet serbe nuk kanë konfirmuar zyrtarisht një ceremoni shtetërore. Ministri i Drejtësisë, Nenad Vujiç, kishte deklaruar më herët se Mladiçi do të varrosej me nderime shtetërore, por presidenti Aleksandar Vučiç më pas tha se vendimi për ceremoninë i takon familjes. Mediat serbe raportojnë se mund të zhvillohet një ceremoni përkujtimore të shtunën, ndërsa varrimi pritet të mbahet të hënën në një zonë periferike të Beogradit.
Zyrtarë evropianë të ndryshëm kanë shprehur shqetësim. Ministri irlandez për Çështjet Evropiane dhe Mbrojtjen, Thomas Byrne, tha se një funeral shtetëror do të ishte i papranueshëm; ministri i Jashtëm belg, Maxime Prévot, e konsideroi çdo nderim zyrtar si një largim nga vlerat themelore të BE-së; dhe kryeministri kroat Andrej Plenkoviç paralajmëroi se dhënia e nderimeve më të larta për Mladiçin do të ishte e barasvlershme me “mbylljen e derës së Bashkimit Evropian nga vetë Serbia”.
Në Bruksel shqetësimet për procesin e zgjerimit janë shtuar: burime diplomatike thonë se një ceremoni shtetërore ose pjesëmarrja e zyrtarëve serbë në një event përkujtimor do të dobësonte mbështetjen për anëtarësimin e Serbisë. Serbia synon të avancojë negociatat me BE-në, por hapja e mëtejshme e kapitujve është më parë penguar nga shqetësime të vendeve anëtare për reformat në drejtësi dhe çështje të tjera.
