Përdorimi masiv i inteligjencës artificiale, veçanërisht i ChatGPT-së, po ndryshon mënyrën e komunikimit, të menduarit dhe ndërtimit të marrëdhënieve. Sipas të dhënave të paraqitura, ChatGPT merr rreth 2.5 miliardë kërkesa në ditë dhe ka mbi 800 milionë përdorues në mbarë botën, duke e lënë pas platforma të tjera si Google Gemini, Grok, Perplexity dhe Claude. Në emisionin “Wake Up” në Top Channel, Brendon Bënja nga Geek Room dhe psikologia klinike Rudina Koromani diskutuan ndikimet e këtij fenomeni në shëndetin mendor dhe marrëdhëniet njerëzore.
Bënja vuri re një diferencim të përdoruesve ndaj platformave sipas qëllimit: Gemini përdoret më shumë për rishkrim tekstesh dhe emailesh, ndërsa Claude shihet si më efikas për kodim. Studime nga Ipsos dhe McKinsey tregojnë se rreth 70% e njerëzve përdorin inteligjencën artificiale çdo ditë, kryesisht për arsye profesionale, por gjithnjë e më shumë edhe për çështje personale.
Koromani paralajmëroi për rreziqet e përdorimit të ChatGPT si zëvendësues i terapisë psikologjike. Ajo tha se, ndryshe nga një psikolog i trajnuar, ChatGPT priret të “validojë” çdo deklaratë të përdoruesit pa sfiduar mendimet ose pa ndihmuar në kuptimin më të thellë të emocioneve, gjë që mund të rëndojë probleme si ankthi dhe depresioni. Një fenomen i ri është që ChatGPT ka filluar të sugjerojë profesionistë konkretë në bazë të vendndodhjes së përdoruesit, duke bërë që klientë të drejtohen te psikologët pasi janë “rekomanduar” nga AI—një shenjë e zëvendësimit të motorëve të kërkimit tradicional si Google.
Diskutimi përfshiu edhe vendimin e autoriteteve kineze për të fikur miliona agjentë AI që shërbenin si “partnerë romantikë” virtualë, një masë që sipas të ftuarve reflekton shqetësime për ndikimin e tillë në shëndetin mendor. Këta partnerë virtualë mund të çojnë në lidhje emocionale të thella me entitete artificiale dhe në vështirësi për të ndërtuar marrëdhënie reale; në raste ekstreme, individë kanë shpenzuar deri në 2 milionë dollarë për partnerë të tillë. Koromani theksoi se romancat me chatbot-ët mund të çojnë në izolim dhe refuzim të kontaktit real.
Studimet e përmendura tregojnë se përdorimi i AI në shkolla ka përmirësuar notat afatshkurtra, por ka ulur aftësinë për të menduar kritikisht dhe për të lexuar në thellësi, shqetësim për të ardhmen e brezave të rinj; Millennials dhe Gjenerata Z përbëjnë 65–70% të përdoruesve të AI. Top Channel / TAR.
