“Identitet në Epokën Digjitale”, një projekt i Fondacionit “Dritan Hoxha”, nisi transmetimin këtë shtunë në ekranin e Top Channel nën moderimin e gazetares Sara Hila. Në episodin e parë, arkeologu dhe historiani Neritan Ceka trajtoi vijimësinë iliro-shqiptare duke u mbështetur në të dhëna arkeologjike të zbuluara në Parkun Arkeologjik të Bylisit, të cilin e cilësoi si qytetin më madhështor ilir.
Parku u zbulua në vitet ’70 nga Neritan Ceka dhe Lazer Papajani. Sipas Cekës, Bylisi është qyteti më i madh dhe më i zhvilluar në Ilirinë e Jugut. Ai përshkroi strukturën urbane duke thënë se qyteti zhvillohej në tre plane, ishte i ndarë në ishuj banesash, ndërsa sheshi kryesor ku ndodheshin ndërtesat qendrore ishte agoraja. Banorët e parë të Bylisit, sipas tij, vinin nga fortifikimet urbane dhe qyteti u formua nga popullsi vendase që nga fshatrat u zhvendosën drejt bërjes së qytetit.
Një nga monumentet më të rëndësishme të parkut është teatri, me një kapacitet prej rreth 7,000 spektatorësh. Gjetjet, përfshirë një skulpturë të vendosur në pjesën e teatrit, tregojnë për natyrën e shfaqjeve që janë dhënë në atë skenë. Ceka shprehu bindjen se shfaqjet mund të jenë zhvilluar në ilirisht, duke argumentuar se për shkak të numrit të madh të publikut dhe pjesëmarrjes së banorëve nga qytete të tjera ilire, përparësi kishte gjuha lokale. Ai renditi dhe përmbajtjen e një skulpture që paraqet një aktor në rolin e një skllavi: skllavi sjell konflikt midis zotit dhe mikut të tij; kur zoti e kupton intrigan, ndjek skllavin për ta vrarë, por ky strehohet në teatër dhe ulet te altari i Dionisit. Ceka e lidhi këtë punë me mjeshtrinë lokale të periudhës së shekujve III–II para Krishtit.
Arkeologu gjithashtu shpjegoi se stadiumi, cisterna dhe monumente të tjera të Bylisit mbajnë elementë të qartë ilirë, të cilët, sipas tij, janë trashëguar deri në ditët e sotme.
Për më tepër, ndiqni intervistën e plotë për “Identitet në epokën digjitale”.
