Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka dominuar ditën e parë të Samitit të NATO-s në Ankara me deklaratat për marrëdhëniet me Turqinë, duke shprehur dëshirën për rikthimin e Ankarasë në programin e avionëve F-35 dhe për heqjen e sanksioneve amerikane sipas ligjit CAATSA. Trump u prit ngrohtësisht nga presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan, në aeroportin e Ankarasë; gjatë pritjes ambasadori amerikan përshëndeti kontingjentin ushtarak turk me fjalët “Merhaba asker”. Presidenti amerikan mbërriti me avionin presidencial dhe në Pallatin Presidencial tha se administrata e tij po shqyrton “seriozisht” rikthimin e Turqisë në programin F-35, duke theksuar se “Turqia është më besnike se shumica e vendeve. F-35 është avioni më i mirë në botë dhe ne po e shqyrtojmë këtë çështje”.
Trump kërkoi gjithashtu heqjen e sanksioneve CAATSA ndaj Ankarasë: “Do t’i heqim sanksionet. Ka ardhur koha. Nuk duam të vendosim sanksione ndaj miqve tanë dhe nuk dua ta mbys mikun tim me sanksione.” Ai e cilësoi Erdoganin një “mik shumë të ngushtë” dhe tha se marrëdhënia mes tyre është “shumë e veçantë”, duke shtuar respekt për udhëheqjen dhe ushtrinë turke dhe sugjeruar se mund të diskutojnë edhe për situatën në Iran.
Erdogan u shpreh se çështja e F-35 “nuk është e re” dhe shprehu pritshmërinë se SHBA do të mbajë premtimin për rikthimin e Turqisë në program, besuar se do të merret një vendim pozitiv. Megjithatë, artikulli saktëson se rikthimi i Turqisë në F-35 mbetet i ndërlikuar, pasi heqja e sanksioneve CAATSA kërkon edhe miratimin e Kongresit amerikan.
Përtej F-35, Turqia synon pjesëmarrje pa kushte në programin evropian të mbrojtjes SAFE dhe avancim të bashkëpunimit me Bashkimin Evropian në industrinë e mbrojtjes. Në qendër të Samitit janë edhe rritja e shpenzimeve për mbrojtjen në 5% të PBB-së deri në vitin 2035, mbështetja ushtarake për Ukrainën dhe forcimi i industrisë së mbrojtjes së Aleancës. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, njoftoi marrëveshje të reja blerjeje pajisjesh ushtarake mbi 40 miliardë dollarë gjatë pesë viteve të ardhshme dhe bëri thirrje për një “revolucion transatlantik” në industrinë e mbrojtjes.
