Pozicioni i të pandehurit në sallë përshkruhet si indikator i sistemit të drejtësisë: pranë avokatit, ose pas një pengese fizike që e paraqet atë si rrezik. Si shembull historik përmendet Gjykimi i Nurembergut, ku krerët e nazizmit rrethoheshin nga roje por nuk ishin në kafaz—një zgjedhje simbolike që tregonte se drejtësia duhet të duket si e tillë, jo si hakmarrje e dirigjuar. Në diktaturën shqiptare vendimi shpesh jepej para se të fillonte seanca; i pandehuri qëndronte në këmbë para mikrofonit, me sallë që shpesh duartrokiste, duke e kthyer procesin në teatër me regji të dukshme.
Sot, në Shqipëri, kafazi në sallën e gjyqit është kryesisht prej xhami—një “akuarium juridik” ku i pandehuri ekspozohet si rrezik potencial dhe jo si subjekt i të drejtave. Teksti citon vendimin e Gjykatës së Lartë të SHBA-së të vitit 2005, që e ndaloi zyrtarisht kafazin si “simbolikë e qartë kundër prezumimit të fajësisë dhe cënim të komunikimit konfidencial të pandehurit me avokatin”; në SHBA i pandehuri ulet pranë avokatit pa barriera. Modeli amerikan përmendet si i ndjekur nga vendet skandinave. Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut e toleron përdorimin e kafazit vetëm si përjashtim, jo si rregull; Franca e rezervon për raste të terrorizmit; Rusia kritikohet për përdorim të përgjithshëm.
Në Shqipëri debati vijon edhe mbi kompetencën për vendosjen e kafazit: gjykata thotë se nuk është kompetencë e saj, burgjet e shohin si çështje sigurie, ndërsa ligji parashikon se i pandehuri është i lirë gjatë gjykimit. Në praktikë vendosja e kafazit shpesh arsyetohet me mungesë kohe dhe nevojën për sigurim të procedurave. Komiteti Shqiptar i Helsinkit e konsideron këtë shkelje të rëndë dhe kujton se neni 344 kërkon mbrojtje të të pandehurit si subjekt, jo ruajtje si objekt.
Gjykata e Strasburgut në çështjen Svinarenko and Slyadnev v. Russia vlerësoi se kafazi është trajtim poshtërues dhe cenon procesin e drejtë; nuk ka rëndësi materiali, por mesazhi që përcillet. Teksti përfundon se përdorimi i kafazit tregon një mentalitet ku sistemi i drejtësisë ndjen më shumë frikë nga liria sesa nga krimi, dhe se i pari i dënuar në atë sallë është prezumimi i pafajësisë.
