Edhe pas dy vjetësh, Ministria e Bujqësisë dhe Agjencia e Zhvillimit të Bujqësisë dhe Rural (AZHBR) nuk kanë dhënë ende pagesat e premtuara nga Skema e Investimeve 2024. Qeveria akordoi 1.5 miliardë lekë për bujqësinë dhe blegtorinë, ndërsa skema, e modeluar në përmbajtje dhe kritere sipas programit IPARD, nuk arriti të ruajë korrektësinë e kërkuar nga institucionet evropiane.
Në 2024 AZHBR nga 200 fermerë përfitues likuidoi fillimisht 169 fermerë të kategorisë së traktorëve. Nga grupi që kishte aplikuar për ndërtimin e stallave ose serave diellore, vetëm 8 nga 31 kanë marrë pagesë të plotë; pjesës tjetër u është dhënë vetëm 30% e paradhënies. Këto vonesa kanë sjellë vështirësi ekonomike për fermerët që synonin rritjen e kafshëve dhe kultivimin e perimeve.
Eksperti i ekonomisë Eduart Gjokutaj vë në dukje se skema po funksionon më shumë si një amortizim social sesa si një ndihmë e përcaktuar ekonomike: “Natyrisht kjo ndikon negativisht tek sektori pasi vazhdon që skema të mbesë si një amortizim social se sa si një ndihmë e caktuar ekonomike e cila një realitet jo vetëm që duhej të disbursohej në kohë, dhe jo vetëm t’u qendronte pranë dhe tu shërbente të gjithë atyre që janë vendosur në fokus”.
Për Skemën e Investimeve 2025 situata është edhe më e shqetësueshme: asnjë nga 808 fermerët aplikues nuk është likuiduar dhe nuk janë shpallur emrat fitues. Inspektorët e AZHBR prej një viti kërkojnë dokumente nga fermerët; 12 muaj konsiderohen të pamjaftueshëm për verifikim dhe disbursim të fondeve të premtuara. Eksperti thekson se planet nuk korrespondojnë me aftësinë reale absorbuese të sistemit dhe vonesat rrisin kostot: “Kjo na lë të kuptojmë që ato që janë vendosur në plane nuk zbatohen në realitetin faktike apo fuqinë absorbuese pasi në tjetër gjë është të bësh plan dhe një tjetër gjë ta disbursosh shumën, kjo vonesë më pas ndikon në rritjen e kostove”.
Burime të sigurta për Top Channel bëjnë me dije se menaxhimi i parave të Skemës së Investimeve 2024, pas ankesave të fermerëve, ka vënë në lëvizje edhe Kontrollin e Lartë të Shtetit (KLSH).
