Ministria e Shëndetësisë ka miratuar një udhëzim të ri që hap për herë të parë mundësinë e trajtimit me terapi hormonale për personat transgjinorë në sistemin publik shëndetësor shqiptar. Shërbimi do të ofrohet në Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza” në Tiranë dhe do të mbulohet nga fondet publike.
Udhëzimi përcakton rregullat mjekësore dhe procedurat që duhet ndjekur për çdo rast, si dhe mënyrën e monitorimit të pacientëve gjatë trajtimit. Synimi i dokumentit është që terapia të kryhet nën mbikëqyrje të plotë mjekësore, duke shmangur praktikat joformale të përdorura deri tani. Vendimi për nisjen e terapisë kërkon një vlerësim të kujdesshëm të gjendjes psikologjike dhe emocionale të personit, si dhe të aftësisë së tij për të kuptuar efektet e mundshme të trajtimit, përfshirë edhe ato afatgjata.
Trajtimi parashikohet për të rriturit dhe për adoleshentët nga mosha 16 vjeç, por vetëm pas vlerësimit të mjekëve specialistë dhe me pëlqimin e familjes. Në raste të veçanta dhe pas një vlerësimi të detajuar, terapia mund të merret në konsideratë edhe për moshat mbi 14 vjeç. Udhëzimi përcakton procedura vlerësimi dhe kërkon monitorim mjekësor gjatë gjithë kohës së trajtimit.
Terapia hormonale do të aplikohet sipas rastit: testosteron për personat transgjinorë nga femër në mashkull, dhe estrogjen e anti-androgjenë për ata nga mashkull në femër. Dokumenti thekson rëndësinë e ndjekjes nga specialistë dhe të ndalimit të praktikave jozyrtare për të garantuar sigurinë dhe kontrollin mjekësor.
Deri tani, shumë persona transgjinorë në Shqipëri janë detyruar të kërkojnë trajtim jashtë vendit ose të përdorin mënyra jozyrtare brenda vendit, çka ka sjellë kosto të larta dhe mungesë kontrolli mjekësor. Udhëzimi i ri synon të sigurojë akses të rregullt, të mbikëqyrur dhe të financuar publikisht për terapi hormonale, duke përcaktuar kriteret, procedurat dhe monitorimin e nevojshëm për çdo pacient.
