Qeveria e Serbisë, që nga fillimi i vitit, i ka dhënë shtetësi rusëve në një ritëm katër herë më të lartë se sa të gjithë shtetasve të tjerë të huaj së bashku, vëren REL pas analizës së vendimeve qeveritare. Shumica e këtyre shtetësive janë dhënë përmes një procedure të përshpejtuar, të arsyetuar me “interesa për Serbinë”. Mes përfituesve janë disa persona që ndodhen nën sanksione ndërkombëtare.
Si shembuj përmenden Valerij Kazikajev, i cili mori shtetësinë më 16 janar dhe është nën sanksionet amerikane që nga prilli 2023 për lidhjet me oligarkun Alisher Usmanov; Sergej Kondratenko, që mori shtetësi më 13 nëntor 2025 dhe është i sanksionuar nga Ukraina për “veprime në dëm të interesave kombëtare”; dhe Igor Koljushev, inxhinier i specializuar për ura, i vendosur nën sanksione ukrainase që nga 2022. REL nuk arriti t’i kontaktojë ata, ndërsa autoritetet ukrainase dhe qeveria serbe nuk i përgjigjën pyetjeve për dhënien e shtetësisë personave të sanksionuar. Në rastin e Zakriyevit, nipit të Ramzan Kadyrovit, Qeveria e Serbisë i dha më pas e tërhoqi shtetësinë katër ditë më vonë; edhe Kadyrov është i sanksionuar nga SHBA dhe MB.
Dokumente dhe raportime të ndryshme (BIRN, KRIK, Important Stories) tregojnë se midis përfituesve ka menaxherë të kompanive si Gazprom, persona të lidhur me elitën e Kremlinit, me FSB-në dhe me industrinë ushtarake. REL gjeti se vetëm në pesë muajt e parë të 2026, 44 rusë morën shtetësi, ndërsa nga fillimi i 2022 deri në qershor 2026 mbi 300 rusë kanë marrë shtetësi serbe, sipas vendimeve të publikuara në Gazetën Zyrtare. Ministria e Brendshme nuk përgjigjet për numrin total aktual.
Brukseli, në një non-paper që REL ka parë, paralajmëron se përshpejtimi i gjithë këtij procesi mund të paraqesë rrezik sigurie për BE-në, pasi shtetësia serbe mund t’u mundësojë shtetasve rusë udhëtim pa viza në hapësirën Shengen. OJQ dhe ekspertë kërkojnë që Serbia të harmonizojë politikën e jashtme me atë të BE-së; qeveria serbe nuk ka sqaruar veprimet e saj në përgjigje të paralajmërimeve të Brukselit.
