Një studim i publikuar në Science hedh dritë mbi kohën dhe mënyrën se si Lumi Kolorado filloi të gdhendte Kanionin e Madh, duke i dhënë përgjigje një prej mistereve më të mëdha gjeologjike. Studiuesit analizuan grimca zirkoni të gjetura në sedimente dhe në hir vullkanik për të rindërtuar rrjedhën e lashtë të lumit dhe për të përcaktuar evolucionin e tij gjatë fazave kryesore të formimit të kanionit.
Sipas gjetjeve, rreth 6.6 milionë vjet më parë Lumi Kolorado rridhte drejt një pellgu të madh në verilindje të Arizonës, i njohur si “Liqeni Bidahochi”, një liqen i gjerë dhe i cekët. Me kalimin e kohës, ujërat u grumbulluan në atë pellg dhe, rreth 5.6 milionë vjet më parë, niveli i ujit tejmbushi një pikë të ulët, duke nisur rrjedhën që gradualisht çoi në formimin e kanionit. Më pas lumi kaloi përmes një serie pellgjesh të njëpasnjëshme dhe rreth 4.8 milionë vjet më parë arriti në Gjirin e Kalifornisë në Meksikë.
Studimi plotëson boshllëqet në njohuritë për periudhën midis 11 dhe 5.6 milionë vjetëve më parë, kur rrjedha e lumit ishte e paqartë. Rezultatet tregojnë se procesi i gërryerjes nga Lumi Kolorado vazhdon edhe sot; shkencëtarët vlerësojnë se lumi gërryen shkëmbinjtë me një ritëm prej 100–160 metrash për milion vjet, duke formësuar vazhdimisht peizazhin.
Sot, Kanioni i Madh shtrihet rreth 450 kilometra në gjatësi, deri në 29 kilometra në gjerësi dhe mbi 1.8 kilometra në thellësi. Shkëmbinjtë e tij arrijnë deri në 1.8 miliardë vjet moshë, duke dëshmuar historinë gjeologjike të zonës. Përdorimi i datimit të zirkonit në sedimente dhe hir vullkanik ka lejuar rindërtimin e rrjedhës së lashtë të lumit dhe zbulimin e fazave kyçe që çuan në formimin e këtij peizazhi madhor.
