Konferenca Ndërqeveritare në Bruksel përfundoi një etapë të rëndësishme për Shqipërinë, duke e afruar vendin më pranë Bashkimit Europian, por ekspertët e integrimit paralajmërojnë se pjesa më sfiduese mbetet përpara. Drejtuesi i Lëvizjes Europiane në Shqipëri, Gledis Gjipali, vlerëson miratimin e raportit të IBAR-it si një arritje të rëndësishme dhe si një vlerësim pozitiv për reformat e ndërmarra, veçanërisht në drejtësi, luftën kundër korrupsionit, administratën publike, prokurimet dhe luftën kundër krimit të organizuar. Sipas tij, raporti përcakton standardet finale që Shqipëria duhet të plotësojë për anëtarësim dhe shënon hyrjen në fazën më të rëndësishme të procesit: “Mund të themi në gjysmën e dytë por është më e vështira.”
Gjipali thekson se afati i vënë nga qeveria për të finalizuar negociatat teknike në 2027 është i ngushtë jo vetëm për përafrimin legjislativ, por edhe për garantimin e zbatimit të standardeve europiane në jetën e përditshme të qytetarëve. Ai nënvizon se procesi do të prekë financiarisht sipërmarrjet vendase dhe kërkon një ritëm më të shpejtë reformash. Nga vlerësimet e tij, deri në përfundim të afatit mbeten rreth 400 akte ligjore dhe nënligjore që duhet të hartohen dhe miratohen, por theksi është te zbatimi i tyre: vendosja e standardeve europiane në sigurinë ushqimore, mjedisin, mbrojtjen e konsumatorit dhe tregtinë sjell kosto procesi.
Gjendja brenda dhe rreth Bashkimit Europian mund të ndikojë në shpejtësinë e pranimit të Shqipërisë, por përmbushja e kritereve për arsim më cilësor, shëndetësi, drejtësi të pavarur dhe institucione më të forta mbetet e paepur. Gjipali përmend gjithashtu rrethanat gjeopolitike pas luftës në Ukrainë në 2022 si një moment që favorizon një qasje më të përshpejtuar të BE-së ndaj zgjerimit, por nënvizon se çdo vend duhet të kryejë “detyrat e shtëpisë”. Si prioritet rekomandohet përfshirja e shoqërisë civile dhe bizneseve në procesin e integrimit për të siguruar përputhshmërinë e standardeve.
