SHBA, Rusia dhe Kina po përshpejtojnë planet për vendosjen e reaktorëve bërthamorë në Hënë, në një garë që lidhet me furnizimin energjetik të bazave hënore, kontrollin e burimeve dhe pasojat gjeopolitike. NASA synon të lëshojë deri në dhjetor 2030 një reaktor pranë polit jugor të Hënës, ndërsa Rusia, në bashkëpunim me Kinën, synon një sistem të ngjashëm deri në 2036. Reaktorët shihen si zgjidhje për problemin kryesor të bazave të përhershme: furnizimin me energji gjatë netëve hënore që zgjasin më shumë se dy javë dhe në kushte ekstreme temperaturash, ku panelet diellore janë të kufizuara.
Reaktori amerikan Lunar Reactor 1 pritet të prodhojë rreth 20 kilovat dhe të funksionojë për pesë vjet pa ndërhyrje njerëzore. Projekti rus Selena synon deri në 10 kilovat dhe autonomi rreth një dekade. NASA ka përshpejtuar planet e saj nga shqetësime se një sistem ruso-kinez mund t’u japë atyre avantazh strategjik, duke krijuar de facto zona të kufizuara në rajone me depozita akulli uji pranë polit jugor. Uji hënor mund të përdoret për konsum, prodhim oksigjeni dhe hidrogjeni dhe për prodhimin e karburantit për raketa jashtë Tokës.
Planet kanë ngritur shqetësime për sigurinë. Faza e lëshimit përbën rrezikun kryesor: autoritetet thonë se reaktorët do të mbahen të çaktivizuar gjatë udhëtimit, por aksidentet gjatë lëshimit mund të kenë pasoja të paparashikueshme. Si paralajmërim për rreziqet, teksti përmend satelitin sovjetik Kosmos 954 (1978) që shpërndau materiale radioaktive në Kanada dhe incidentin e diskutueshëm rus të vitit 2019. Një aksident në Hënë do të ndryshonte dinamikën: mungesa e atmosferës dhe graviteti i ulët mund të lehtësojnë përhapjen e materialeve dhe të krijojnë zona të ndotura radioaktive të pashfrytëzueshme për astronautët dhe pajisjet.
Çështjet teknike përfshijnë çaktivizimin në fund të jetës së reaktorit, largimin e nxehtësisë, mbrojtjen nga rrezatimi dhe integritetin strukturor. NASA planifikon të përdorë HALEU, por furnizimi amerikan është i kufizuar dhe Rusia është prodhues kryesor i këtij uraniumi; importet ruse në SHBA janë kufizuar që nga 2024. Rusia dhe Kina nuk kanë zbuluar plot detaje për karburantin e tyre. Sektori privat amerikan, përfshirë Space Nuclear Power Corporation dhe Antares, po përfshihet në zhvillim dhe demonstrim të mikroreaktorëve, të cilët ende nuk janë provuar plotësisht në kushtet hënore. Afatet e parashikuara mbeten ambicioze dhe asnjë sistem i testuar plotësisht për transport të sigurt të reaktorëve të rëndë në sipërfaqen hënore nuk ekziston. Pergjithësisht, projekti ka dimension të qartë gjeopolitik dhe ekspertët paralajmërojnë rreziqet e përzierjes së garës hapësinore me teknologjinë bërthamore.
