Një sistem i avancuar i inteligjencës artificiale, i quajtur Hetairos, është zhvilluar nga studiues të German Cancer Research Center (DKFZ) në Heidelberg dhe rezultatet u botuan në revistën Nature Cancer. Teknologjia është projektuar për të analizuar prerjet standarde mikroskopike të indeve, të digjitalizuara në laboratorët patologjikë, dhe, duke u bazuar vetëm në këto imazhe, arrin të identifikojë më shumë se 100 nëntipe molekulare të tumoreve të sistemit nervor qendror.
Për të trajnuar sistemin u përdorën mbi 11 mijë mostra digjitalizuese nga 9.606 pacientë në 11 qendra mjekësore në katër kontinente. Hetairos dalloi me sukses 102 nëntipe tumorale, duke mbuluar pothuajse të gjithë klasifikimin aktual të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për tumoret e sistemit nervor qendror. Këto tumore shpesh kërkojnë analiza të avancuara molekulare për një përcaktim të saktë; deri tani, analiza e metilimit të ADN-së ishte standardi më i besueshëm, por ajo kërkon laboratorë të specializuar, pajisje të kushtueshme dhe ditë pritjeje.
Një nga avantazhet kryesore të Hetairos është shpejtësia: në testimet klinike, diagnoza molekulare tradicionale kërkonte mesatarisht rreth 12 ditë, ndërsa Hetairos ofronte një vlerësim brenda rreth 12 minutash nga momenti i digjitalizimit të mostrës. Duke përfshirë edhe kohën për skanimin dhe përgatitjen, rezultatet mund të jenë të disponueshme brenda 24–48 orësh.
Sistemi jep, përveç diagnozës, edhe nivelin e sigurisë së parashikimit dhe evidenton zonat specifike të indit që ndikuan në vendimin e algoritmit, çka u mundëson mjekëve të verifikojnë dhe të kuptojnë analizën. Në krahasim të drejtpërdrejtë me specialistë të përvojë, Hetairos arriti të dallojë modele morfologjike komplekse që shpesh janë të vështira për t’u identifikuar edhe nga neuropatologët më të trajnuar.
Studiuesit theksojnë se inteligjenca artificiale synohet si mjet mbështetës, jo si zëvendësim i mjekëve, me potencial për të përshpejtuar vendimmarrjen klinike, për të ndihmuar rastet komplekse dhe për t’u ofruar qasje më të shpejtë në diagnostikim, sidomos në vende ku testet molekulare moderne nuk janë lehtësisht të disponueshme. Ekspertët vlerësojnë që ky zbulim mund të shënojë fillimin e një epoke të re në diagnostikimin e kancerit.
