Kryeministri Edi Rama foli në konferencën “Përballja me Manipulimin e Informacionit dhe Ndërhyrjen e Huaj: Shqipëria dhe Konteksti i Zgjerimit” për rrezikun që paraqesin manipulimi i informacionit dhe ndërhyrjet e huaja në demokracitë moderne, duke theksuar se kërcënimet nuk vijnë më vetëm nga forca ushtarake, por edhe nga dezinformimi dhe sulmet hibride. Ai shpjegoi se në thelb çështja prek demokracinë, besimin e publikut dhe aftësinë e shoqërive të lira për të mbrojtur ambientin ku jetojnë.
Rama vuri në dukje ndryshimin e “gjeografisë së sigurisë kombëtare”: fuqia matet jo vetëm me ushtrinë tradicionale, por edhe me aftësinë për të ndryshuar perceptimin. Si ilustrim historik përdori shembullin e Kalit të Trojës, duke paralajmëruar se rreziku shpesh vjen i maskuar dhe se sot liria e shpërndarjes është pranuar si zgjatim i lirisë së fjalës.
Ai përmendi format moderne të manipulimit: video të falsifikuara, linke në WhatsApp dhe përhapje nga persona që besojnë se po shpërndajnë të vërteta, duke theksuar se nuk duhet më ushtri për të destabilizuar një vend. Si raste konkrete, sipas tij, ai përmendi një sulm kibernetik në Rumani që ngriu Kadastrën dhe paralizoi shërbimet publike, si dhe një sulm për të manipuluar zgjedhjet në të njëjtin vend, duke i lidhur këto sulme me të njëjtin model operimi.
Kryeministri tha se Shqipëria ka ndërtuar “një nga mbrojtjet më të forta kibernetike në Europë”, por paralajmëroi se qytetarët mbeten të pambrojtur nga manipulimi kur hapin telefonat. Demokracia, sipas tij, është e hapur dhe kjo hapje përbën vulnerabilitet që armiqtë e shfrytëzojnë, duke krijuar “çarje” për të hyrë.
Rama përmendi “Revolucionin e Flamingove” si shembull të një çarje të krijuar që u shfrytëzua për operacione troll-esh dhe avatarësh, dhe nënvizoi nevojën për të forcuar rezistencën ndaj kërcënimeve hibride. Ai solli në vëmendje hartën e vendeve në proces për t’u bashkuar me BE: Ballkani Perëndimor, Ukraina, Moldavia, Gjeorgjia, duke thënë se sa më afër BE-së, aq më shumë bëhen shënjestër. Rama theksoi se Shqipëria ka përjetuar sulme hibride, është detyruar të përshtatet shpejt dhe ka ftuar ekspertë për të gjetur zgjidhje, duke u falënderuar të pranishmëve.
