Neni nis duke përmendur arrestimin e Ekrem İmamoğlu në 2025 dhe reagimin e Grupit Socialistëve dhe Demokratëve (S&D) në Parlamentin Evropian, që ngritën shqetësime për shtetin e së drejtës në Turqi dhe për anëtarësimin e mundshëm të vendit në BE. Autori pastaj vendos në qendër çështjen e Erion Veliajt, kryebashkiak i zgjedhur i Tiranës, i cili është në paraburgim prej tetëmbëdhjetë muajsh nën dyshimin për korrupsion. Teksti thekson se, megjithëse lufta kundër korrupsionit është e domosdoshme, kohëzgjatja e paraburgimit përpara një dënimi përfundimtar ngre pyetje për proporcionalitetin, mbrojtjen ligjore dhe funksionimin e shtetit të së drejtës në Shqipëri.
B40, një bashkëpunim i kryebashkiakëve të Ballkanit, kërkoi në një letër të janarit 2026 lirimin e İmamoğlu dhe Veliajt, por vëmendja ndaj rastit të Veliajt është dukshëm më e vogël, përfshirë brenda radhëve të S&D-së. Kjo indiferencë, vihet re, vjen ndërsa komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos, ka dhënë më parë vlerësime pozitive për shtetin e së drejtës në Shqipëri. Autori shton edhe një dimension politik: kryeministri Edi Rama është nën presion në vend dhe largimi i një rivali politik nga skena qendrore i jep lehtësim politik.
Pavarësisht mospërputhjes juridike dhe kontekstit të ndryshëm midis Turqisë dhe Shqipërisë, artikulli ngre pyetjen parimore nëse Evropa zbaton të njëjtat parime të shtetit të së drejtës kur një drejtues i zgjedhur privhet nga liria përpara një dënimi përfundimtar. Për këtë arsye, autorja kritikon heshtjen e S&D-së dhe mungesën e veprimit nga figura si Mohammed Chahim, Thijs Reuten, Kathleen Van Brempt dhe eurodeputeti Jeroen Lenaers, anëtar i komisionit LIBE, i cili mund të bëjë hetime lidhur me Shqipërinë si vend kandidat.
Në një pjesë të veçantë trajtohet përgjegjësia holandeze: komisioni parlamentar holandez për Çështjet Evropiane pati një vizitë në Shqipëri, dhe Holanda ka ndihmuar SPAK-un, organin anti-korrupsion pas arrestimit të Veliajt, duke kontribuar në kapacitete dhe operacione. Ndërkohë BE-ja ka dhënë fonde të konsiderueshme për SPAK. Autorja përfundon se shteti i së drejtës duhet të zbatohet edhe në rastet e vështira, për të dyshuarit jopopullorë dhe politikanët e zgjedhur, dhe nuk duhet të jetë mekanizëm përzgjedhjeje politik për anëtarësimin në BE.
