Exclusive nga Anila Hoxha
Qytetet shqiptare, përfshirë Tiranën, Durrësin, Vlorën dhe Sarandën, po përjetojnë një ritëm të shpejtë ndërtimi nga projekte të kompanive të ndryshme. Sipas INSTAT, nga 2020 e në vazhdim janë dhënë 7,873 leje ndërtimi, nga të cilat 1,154 për pallate, si dhe një numër i konsiderueshëm lejesh për rezidenca, hotele, ndërtesa tregtare dhe industriale. Ky “boom” ndërtimesh ka sjellë edhe probleme sigurie, të theksuara nga zjarri i shkaktuar në një pallat të ndërtuar nga kompania Arlis, i cili u përfshi nga flakët dhe u evakuan banorët.
Në pamjet që prokuroria administron si provë, rreth pesë minuta para shpërthimit dyshohet se janë hedhur mbeturina në një karrocë, çka konsiderohet si vatra e zjarrit. Katër persona u arrestuan për shkelje të rregullave në punë; ndaj tyre u kualifikua vepra “shkatërrim prone nga pakujdesia”, dhe u liruan inxhinieri i kompanisë, administratori i pallatit, menaxherja dhe nënkontraktori që kishte ndërtuar fasadën. Hetimet vazhdojnë për të përcaktuar shkaqet e plota të zjarrit. Banorët shprehen se pas një zjarri të mëparshëm në Tiranë, po nga e njëjta shoqëri, nuk u morën masa parandaluese dhe nuk u krye analiza të mjaftueshme, ndërsa pas incidentit të parë banorët ishin lejuar të ktheheshin në shtëpi.
Ekspertë dhe zyrtarë shprehen shqetësim për përdorimin e materialeve të jashtme të fasadave, si alubondi. Gjergji Simaku, president i Tirana College of Technology, thotë se alubondi është plastike e djegshme. Shkëlqim Goxhaj, drejtor i shërbimit zjarrfikës, nënvizon se institucionet përcaktojnë materialet që duhen përdorur, paralajmëron inspektime dhe propozon që materialet e rrezikshme të hiqen, me referencë edhe rastet ndërkombëtare si Grenfell Tower në Londër dhe një rast në Valencias në Spanjë. Maks Kola, urbanist-arkitekt, thekson se Shqipëria merr materialet kryesisht nga Turqia, ku praktikat nuk janë të njëjta me ato të BE-së. Juristi Alban Qafa kërkon kontrolle më rigoroze para vendosjes së sistemeve kapot, me verifikimin e materialit përpara aplikimit në fasada. Nga 2015 ekziston një urdhër që kategorizon materialet sipas djegshmërisë, por materiali i përdorur nuk është i ndaluar me ligj.
