Në paradën e “Ditës së Fitores” në Kinë, dy liderë nga Evropa Qendrore, kryeministri i Sllovakisë, Robert Fico, dhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, kanë tërhequr vëmendjen me praninë e tyre, ndryshe nga shumica e udhëheqësve perëndimorë që kanë zgjedhur të mos marrin pjesë. Të dy udhëheqësit janë të njohur për qëndrimet e tyre, që shpesh devijojnë nga linjat zyrtare të Brukselit, duke qenë të pranishëm edhe në një paradë të ngjashme në Moskë vitin e kaluar dhe rrugëtim në takime me presidentin rus Vladimir Putin.
Arsyet e angazhimit të Vuçiçit dhe Ficos për këtë ngjarje janë të ndryshme. Vuçiç, i cili drejton një Serbi që aspiron të bëhet anëtare e Bashkimit Evropian, ka ndërtuar lidhje të forta ekonomike me Kinën. Ai ka mbajtur një kurs neutral ndaj Rusisë, duke dënuar agresionin në Ukrainë pa mbështetur sanksionet perëndimore kundër Moskës.
Ndërsa Fico, i cili është një kritik i hapur i politikave të Brukselit, është përpjekur të rivendosë marrëdhëniet me Rusinë, pavarësisht se Sllovakia është anëtare e BE-së dhe NATO-s. Ai kërkon që vendi i tij të rrisë varësinë energjetike nga Rusia, duke sfiduar një politikë të BE-së që synon një ndalim total të importeve të naftës dhe gazit rus deri në vitin 2027. Pozita e tij ka ngjallur kritika të ashpra nga opozita dhe nga Ukraina, e cila ka kërkuar ndalimin e tubacionit që furnizon Sllovakinë me gaz rus.
Putin ka lavdëruar politikën e jashtme të Ficos, ndërsa zëdhënësi i Komisionit Evropian e mohoi që ai të përfaqësonte BE-në në Pekin, duke theksuar rolin e Kinës si një “mundësues kyç” në luftën e Rusisë kundër Ukrainës. Fico ka shprehur se po merr pjesë në një moment historik me një “mesazh serioz” për presidentin ukrainas Zelensky, me të cilin pritet të takohet së shpejti. Kjo situatë pasqyron tensionet e brendshme dhe të jashtme që përballet Sllovakia në politikën e saj të jashtme.
