Në artikull përshkruhen episode të shumta të albanofobisë dhe trajtimit armiqësor ndaj shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut, që shfaqen si akte të organizuara dhe të strukturuara, jo si rastësi. Si shembull jepet grupi “Komiti” dhe thirrjet tifozërore në ndeshjen Vardar–Tikvesh, me sloganin “Shqiptari i vdekur, shqiptari i mirë, o hej!”, të cilat artikulli i cilëson si pamje koresh antishqiptare. Përveç stadiumeve, theksohet se provokacione dhe incidente antishqiptare shfaqen shpesh edhe në sjellje dhe gjeste politike në Shkup.
Aktet fyese dhe raciste ndaj shqiptarëve vlerësohen si regres serioz që kërcënon bashkëjetesën në Ballkanin Perëndimor. Autorët kujtojnë se një muaj më parë thirrje të ngjashme u dëgjuan në një stadium dhe Ministria e Brendshme e RMV “ndëshkoi” veprën me gjoba pranë shkeljeve të trafikut ose për hedhje mbeturinash, pa zbuluar identitetet e përgjegjësve. Në gusht të vitit 2025 u përmend një ngjarje e njëjtë në Kumanovë, edhe në praninë e kryeministrit Mickovski dhe vartësit Toshkovski.
Si rast veçor përmendet gjesti i ministrit të Mbrojtjes, Vlado Misajlovski, i cili zhvilloi një ceremoni përkujtimore para memorialit të Batalionit të Forcave Speciale për katër pjesëtarët e vrarë në Vejcë më 2001. Pllaka e memorialit i etiketonte pjesëmarrësit shqiptarë të konfliktit si “terroristë”, me tekstin: “…Ranë në luftë kundër terroristëve shqiptarë më 28.04.2001 në rajonin e fshatit Vejcë” (referim te lufta e UÇK). Artikulli e sheh këtë dhe reagimet që pasuan si shkelje të frymës së Marrëveshjes së Ohrit.
Nga këto episode rrjedh përfundimi se një “molepsje raciste” e maqedonasve provincialë është problem bashkëjetese dhe standardi i saj kërkon një qasje të re të institucioneve shqiptare. Shtrohet kërkesa që memoriale si ai të Vejcës të hiqen me ligj dhe me një task force ligjore. Përcaktohet nevoja që faktmbledhësi dhe diplomacia shqiptare (në RMV, Shqipëri dhe Kosovë) të hartojnë raport me partnerë ndërkombëtarë, Komisionerë dhe Brukselin. Artikulli kërkon që faktorët institucionalë shqiptarë të dëshmojnë kapacitet dhe dinjitet, duke mos lejuar përsëritje të akteve raciste apo albanofobe.
