Saturday, September 19, 2026
  • Login
Timoni.al
  • LAJME
    • POLITIKE
    • KRONIKE
    • SOCIALE
    • Ekonomi
  • OP-ED
  • Sport
  • KOSOVA
  • Vendi
  • JETË/STIL
  • Rajoni
  • BOTË
  • Kuriozitete
  • Shendet
  • Media
  • Tech
  • TJERA
No Result
View All Result
  • LAJME
    • POLITIKE
    • KRONIKE
    • SOCIALE
    • Ekonomi
  • OP-ED
  • Sport
  • KOSOVA
  • Vendi
  • JETË/STIL
  • Rajoni
  • BOTË
  • Kuriozitete
  • Shendet
  • Media
  • Tech
  • TJERA
No Result
View All Result
Timoni.al
No Result
View All Result
Home LAJME

Nga qasja ushtarake te karantina gjeopolitike, çfarë fiton realisht SHBA-ja në Grenlandë me marrëveshjen e Trump

timoni.al by timoni.al
September 19, 2026
in LAJME
0
Nga qasja ushtarake te karantina gjeopolitike, çfarë fiton realisht SHBA-ja në Grenlandë me marrëveshjen e Trump
0
SHARES
1
VIEWS
Share on FacebookShare on Twitter

Marrëveshja e re për Grenlandën, e prezantuar nga presidenti amerikan Donald Trump si një kontratë që i siguron SHBA-së “kontroll të përhershëm” mbi sigurinë e ishullit, nuk jep sovranitet amerikan mbi territorin dhe nuk e bën Grenlandën territor të SHBA-së. Ajo synon të forcojë dhe zgjasë statusin strategjik amerikan në ishull, duke zgjeruar të drejtat për praninë ushtarake dhe duke kufizuar mundësinë që shtetet e treta të krijojnë prani ushtarake ose të kryejnë investime të ndjeshme strategjike.

Prania amerikane në Grenlandë filloi gjatë Luftës së Dytë Botërore, me bazën ligjore kryesore të marrëveshjes së 27 prillit 1951 mes SHBA-së dhe Danimarkës, e cila i jepte SHBA-së të drejta të gjera për zonat mbrojtëse, ndërtimin e instalimeve ushtarake, vendosjen e pajisjeve dhe lëvizjen e forcave. Gjatë Luftës së Ftohtë, prania u zgjerua për shkak të pozicionit strategjik të Grenlandës për paralajmërimin e hershëm ndaj raketave balistike. Pas Luftës së Ftohtë prania u reduktua; në 2004 Marrëveshja Igaliku ndryshoi kuadrin e 1951 dhe përcaktoi Bazën Hapësinore Pituffik (Thule) si zonën aktive të mbrojtjes amerikane, por nuk përjashtoi mundësinë e krijimit të zonave të reja mbrojtëse përmes marrëveshjes mes palëve.

Ndryshimi kryesor i kuadrit të ri është kufizimi i pranisë së fuqive të treta: vendet jashtë NATO-s nuk do të mund të krijojnë baza ose prani të ngjashme ushtarake në Grenlandë, masë që lidhet kryesisht me Rusinë dhe Kinën. Marrëveshja përfshin gjithashtu kufizime ndaj investimeve të ndjeshme nga shtetet që konsiderohen konkurrentë strategjikë; Trump deklaroi se investimet e tilla nga vende jashtë NATO-s do të kërkonin miratimin amerikan. Këto çështje lidhen me pasuritë minerale, lëndët e para kritike dhe rëndësinë në rritje të infrastrukturës portuale, aeroporteve, telekomunikacionit dhe energjisë në Arktik.

Teksti i plotë ligjor nuk është bërë publik dhe Kopenhageni e Nuuk nuk kanë miratuar të gjitha formulimet e përdorura nga Shtëpia e Bardhë, prandaj përshkrimi politik mund të ndryshojë nga kompetencat e përcaktuara në tekstin detyrues. Baza Hapësinore Pituffik strehon tashmë kapacitete paralajmëruese dhe mbikëqyrjeje hapësinore; një prani më e madhe amerikane mund të sjellë radarë, sensorë, sisteme komunikimi dhe infrastrukturë shtesë për mbrojtjen raketore. Marrëveshja riafirmon sovranitetin dhe integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës dhe të drejtën e banorëve të Grenlandës për vetëvendosje, ndërsa synon të ruajë praninë strategjike amerikane edhe në rast të pavarësisë së ardhshme të ishullit.

Previous Post

Dronë mbi aeroportin e Luksemburgut: Pezullohen fluturimet, 1,800 pasagjerë të prekur

Next Post

Tottenham nuk sheh dritë në fund të tunelit, e mund edhe Aston Villa

Next Post
Tottenham nuk sheh dritë në fund të tunelit, e mund edhe Aston Villa

Tottenham nuk sheh dritë në fund të tunelit, e mund edhe Aston Villa

Shfletoni sipas Kategorisë

  • About
  • Advertise
  • Privacy & Policy
  • Contact

© 2024 timoni.al

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In
No Result
View All Result
  • LAJME
    • POLITIKE
    • KRONIKE
    • SOCIALE
    • Ekonomi
  • OP-ED
  • Sport
  • KOSOVA
  • Vendi
  • JETË/STIL
  • Rajoni
  • BOTË
  • Kuriozitete
  • Shendet
  • Media
  • Tech
  • TJERA

© 2024 timoni.al