NASA ka nisur një mision të paprecedentë për të shpëtuar observatorin hapësinor Swift, i cili rrezikon të humbasë orbitën dhe të rikthehet në atmosferën e Tokës. Për herë të parë, një anije robotike do të përpiqet të kapë një teleskop në hapësirë dhe ta ngrejë atë në një orbitë më të sigurt.
Misioni realizohet nga anija kozmike LINK, e zhvilluar nga kompania Katalyst Space Technologies. E pajisur me tre krahë robotikë, kamera dhe sisteme navigimi, LINK do të përpiqet të afrohet me Swift, ta kapë dhe më pas ta ngrejë gradualisht nga rreth 360 kilometra lartësi në rreth 600 kilometra, aty ku operonte fillimisht. Gjatë javëve të ardhshme, LINK do të testojë të gjitha sistemet e saj përpara se t’i afrohet Swift-it. Pasi të arrijë pranë teleskopit, roboti do ta fotografojë nga kënde të ndryshme për të përcaktuar pikën më të sigurt të kapjes, pasi observatori nuk ishte projektuar për operacione të tilla.
Shkencëtarët e konsiderojnë misionin me rrezik të lartë, pasi një operacion i tillë nuk është kryer më parë. Sipas studiuesit të Universitetit të Hapur, Dr. Simeon Barber, Swift është një observator unik që u mundëson astronomëve të studiojnë shpërthimet e rrezeve gama dhe fenomene të tjera me energji jashtëzakonisht të lartë, të cilat nuk mund të vëzhgohen me instrumente të tjera.
Observatori Swift u lëshua në vitin 2004 për të studiuar shpërthimet më të fuqishme në Univers, të shkaktuara nga vdekja e yjeve gjigantë ose përplasja e objekteve të dendura kozmike. Gjatë dy dekadave të fundit ai ka dhënë kontribute të rëndësishme në astronomi, duke zbuluar ngjarje që zgjasin vetëm pak sekonda, por çlirojnë energji të barabartë me atë që Dielli prodhon gjatë gjithë jetës së tij.
Rënia graduale e Swift është shkaktuar nga rritja e aktivitetit diellor, e cila ka zgjeruar atmosferën e Tokës dhe ka shtuar rezistencën ndaj lëvizjes së teleskopit. Si pasojë, orbita e tij ka zbritur nga 600 në rreth 360 kilometra, kryesisht gjatë dy viteve të fundit. Ekspertët paralajmërojnë se nëse zbret nën 300 kilometra, shpëtimi i tij nuk do të jetë më i mundur.
