SPAK dyshon se grupi i Ervin Matës dhe Eralbi Breçanit ka përdorur një sistem të veçantë për qarkullimin e parave.
Duke qenë se përmes sistemit bankar është e pamundur të lëvizet një sasi aq e madhe parash, ata kanë përdorur të ashtuquajturin sistem “Hawala”.
Hawala është një metodë joformale e transferimit të parave pa lëvizur në të vërtetë para fizike. Ai përshkruhet si një “transferim parash pa lëvizje parash”.
Hawala përdoret sot si një kanal alternativ kryesisht i remitancave që ekzistojnë jashtë sistemeve tradicionale bankare. Transaksionet ndërmjet ndërmjetësve Hawala kryhen pa firmosur diku sepse sistemi bazohet vetëm te besimi reciprok.
Mjaftojnë të jenë dy Hawala dhe dikush që do të transferojë paratë ja jep njërit shumën, ndërkohë që personi tjetër që ndodhet për shembull në Shqipëri, dorëzon të njëjtën shumë atje ku e kërkon dorëzuesi. Pra paratë nuk lëvizin, thjesht agjentët Hawala marrin paratë dhe përqindjen që duan dhe vënë në punë paratë e tyre.
Sipas burimeve, duke qenë se SPAK nuk ka identifikuar dot shumën e lëvizur, ka nisur verifikimin pasuror të të akuzuarve dhe familjarëve të tyre. Për këtë arsye janë dërguar shkresa te Hipoteka dhe bankat për të grumbulluar të dhëna mbi llogaritë bankare dhe pronat e patundshme.
Si funksionon sistemi “Hawala”?
Hawala e ka origjinën në Azinë Jugore gjatë shekullit të 8-të dhe përdoret sot në të gjithë botën, veçanërisht në komunitetin islam, si një mjet alternativ për kryerjen e transfertave të fondeve.
Ndryshe nga metoda konvencionale e transferimit të parave përtej kufijve përmes transfertave bankare, transferimi i parave në hawala organizohet përmes një rrjeti havaladarësh ose tregtarësh hawala.
Tregtarët Hawala mbajnë një ditar informal për të regjistruar të gjitha transaksionet e kreditit dhe debitit në llogaritë e tyre. Borxhi ndërmjet tregtarëve hawala mund të shlyhet në para, pronë ose shërbime. Një haëaladar që nuk e zbaton marrëveshjen do të etiketohet si ai që ka humbur nderin dhe do të përjashtohet nga rrjeti ose rajoni.
Punëtorët emigrantë, të cilët shpesh dërgojnë remitanca te të afërmit dhe miqtë në vendet e tyre të origjinës, e shohin sistemin hawala të favorshëm. Hawala lehtëson fluksin e parave midis vendeve të varfra ku bankat formale janë shumë të shtrenjta ose të vështira për t’u aksesuar.
Hawala dhe aktivitetet e paligjshme
Vetë tiparet që e bëjnë Hawalën një rrugë tërheqëse për klientët legjitimë, gjithashtu e bëjnë atë tërheqëse për përdorime të paligjshme. Kështu, Hawala përmendet shpesh si banking nëntokësor. Kjo për shkak se pastruesit e parave dhe terroristët përfitojnë nga ky sistem për të transferuar fonde nga një vend në tjetrin.
Për më tepër, politikanët e korruptuar dhe të pasurit që do të preferonin t’u shmangeshin taksave përdorin Hawala për të anonimizuar pasurinë dhe aktivitetet e tyre. Paratë e gjeneruara nga transaksionet e biznesit që nuk regjistrohen nuk mund të tatohen.
Hawala përdoret gjithashtu për të financuar terrorizmin, gjë që e bën më të vështirë ndalimin e terrorizmit. Një pjesë e madhe e zbulimit të qelizave terroriste përfshin gjurmimin e lëvizjes së parave, pasi organizatat terroriste financohen dhe kanë nevojë për para për të blerë armë dhe për të ushqyer njerëzit e tyre. Transaksionet Hawala e bëjnë të lehtë këtë lëvizje të parave pasi nuk ka asnjë gjurmë letre nga burimi i fondeve te organizata terroriste.
