Një meteorit i zbuluar në vitin 2022 në shkretëtirën e Saharasë, në Mali, identifikohet si formuar të paktën 4.1 miliardë vjet më parë në koren e Marsit. Teghaza 001 konsiderohet më i vjetri ndër 435 meteoritët marsianë të gjetur në Tokë deri më sot dhe ofron prova për praninë e ujit të lëngët në Marsin e hershëm. Sipas shkencëtarëve, analiza kimike tregon se shkëmbi magmatik gabro ndërveproi me ujin gjatë ftohjes dhe kristalizimit të ngadaltë në nëntokën marsiane; ai është formuar nga magma që vinte nga thellësitë e mantelit të planetit.
Teghaza 001 u gjet në tetë pjesë rreth 34 kilometra larg fshatit Bir Sali; pjesa më e madhe kishte përmasat e një grushti. Përbërësit kryesorë janë feldspati dhe pirokseni, ndërsa përmban edhe kristale zirkoni me uranium. Për përcaktimin e moshës u përdor teknika e datimit bazuar në zbërthimin radioaktiv të uraniumit në plumb.
Shkencëtarët përshkruajnë këtë meteor si një “dritare drejt historisë së hershme të Marsit”, pasi ofron të dhëna për kushtet mjedisore miliarda vjet më parë dhe mbështet hipotezën se planeti mund të ketë pasur kushte të përshtatshme për zhvillimin e jetës mikrobike. Yang Liu, shkencëtar planetar në Laboratorin e Propulsionit me Avion të NASA-s që menaxhohet nga Caltech, e cilësoi atë si dëshmi të një periudhe kur Marsi ishte ndoshta më i ngrohtë dhe më i lagësht.
Të dhënat nga Teghaza 001 plotësojnë dhe verifikojnë informacionin e mbledhur nga satelitët dhe mjete robotike që eksplorojnë sipërfaqen e Marsit. Vetëm tre meteoritë marsianë të njohur datojnë nga historia e hershme e planetit; njëri i zbuluar në Antarktidë në 1984 fillimisht vlerësohej rreth 4.5 miliardë vjeç, por analizat e fundit e kanë afruar moshën e tij me atë të Teghaza 001, i cili mund të jetë pak më i vjetër.
Sipas studiuesve, shkëmbi mund të ketë origjinën në malësitë jugore të Marsit, ndoshta nga pellgu Hellas. Historia e tij u mbyll në Tokë pasi një përplasje e shkëputi nga Marsi, ai udhëtoi në hapësirë dhe më pas hyri në atmosferën e Tokës dhe ra në Saharë. Studiuesit nuk kanë përcaktuar ende kohën e saktë të këtij udhëtimi. Studimi është botuar në revistën Science.
