Një meteorit i zbuluar në vitin 2022 në shkretëtirën e Saharasë, në Mali, është formuar të paktën 4.1 miliardë vjet më parë në koren e Marsit dhe konsiderohet më i vjetri ndër 435 meteoritët marsianë të gjetur në Tokë deri më sot. I quajtur Teghaza 001, ai tregon prova se në Marsin e hershëm ka pasur ujë të lëngshëm, duke ofruar të dhëna për kushtet mjedisore të planetit miliarda vjet më parë dhe duke mbështetur hipotezën se ai mund të ketë pasur kushte të përshtatshme për zhvillimin e jetës mikrobike, pa provuar ekzistencën e saj.
Shkencëtari planetar Yang Liu nga Laboratori i Propulsionit me Avion të NASA-s (i menaxhuar nga Caltech) e cilësoi meteoritin si dëshmi të një periudhe kur Marsi ndoshta ishte më i ngrohtë dhe më i lagësht. Analiza kimike tregoi se shkëmbi magmatik gabro ka ndërvepruar me ujin gjatë ftohjes dhe kristalizimit të ngadaltë në nëntokën marsiane; ai ishte formuar nga magma që vinte nga thellësitë e mantelit të planetit.
Teghaza 001 u gjet në tetë pjesë rreth 34 kilometra larg fshatit Bir Sali, në Mali, dhe pjesa më e madhe kishte përmasat e një grushti. Përbërësit kryesorë janë feldspati dhe pirokseni, ndërsa meteorit përmban edhe kristale zirkoni me uranium. Për përcaktimin e moshës studiuesit përdorën teknikën e datimit me zbërthimin radioaktiv të uraniumit në plumb.
Shkencëtarët theksojnë se meteoritët marsianë janë mostra të vetme direkte nga Marsi që lejojnë analiza laboratorike për formimin dhe evolucionin e planetit dhe për vlerësimin e kushteve që mund të kenë favorizuar jetën. Të dhënat nga këto mostra plotësojnë informacionin e mbledhur me satelitë dhe mjete robotike që eksplorojnë sipërfaqen e Marsit.
Vetëm tre meteoritë marsianë të njohur datojnë nga historia e hershme e planetit; një prej tyre, i zbuluar në Antarktidë në 1984 dhe më parë vlerësuar rreth 4.5 miliardë vjeç, tani rezulton afërsisht po aq i vjetër sa Teghaza 001, i cili mund të jetë pak më i vjetër. Sipas studiuesve, shkëmbi mund të ketë ardhur nga malësitë jugore të Marsit, ndoshta nga pellgu Hellas. Historia e tij përfundoi në Tokë pas një përplasjeje që e nxori nga Marsi dhe e çoi në atmosferën e Tokës; saktësisht kur ndodhi ky udhëtim nuk është përcaktuar. Studimi është botuar në revistën Science.
