Lufta në Ukrainë ka marrë një dimension të ri nën tokë: prej shtatë muajsh forcat ukrainase përdorin një tubacion të vjetër sovjetik gazi në rajonin e Harkivit për të lëvizur, furnizuar trupat dhe luftuar kundër forcave ruse. Tuneli, me diametër pak më shumë se një metër, i detyron ushtarët të lëvizin duke u zvarritur, por ofron mbrojtje nga dronët, predhat e artilerisë dhe bombat rrëshqitëse që kontrollojnë hapësirën ajrore mbi vijën e frontit.
Operacioni i koduar “Veles”, nisur në prill, pretendon një avancim rreth 15 kilometrash përgjatë tubacionit pas muajsh pune dhe pastrimesh të vazhdueshme. Trupat ukrainase kanë ndërtuar një karrocë elektrike të quajtur “Metroja e Kupianskut” për transportin e furnizimeve; udhëtimi brenda tubacionit zgjat dhjetëra minuta dhe drejtuesit kanë krijuar hapësira të zgjera brenda për vendstrehime dhe magazinim municionesh.
Sipas raportimeve, rusët kishin përdorur më parë këtë tubacion për të depërtuar në Kupiansk në shtator 2025, ndërsa tubacione nëntokësore ishin përdorur edhe në Avdiivka në 2024 dhe në përpjekje në Kursk. Në këtë operacion ukrainasit kanë përmbysur gradualisht situatën, por përplasjet brenda tubacionit vazhdojnë dhe të dyja palët kanë pozicione të fortifikuara.
Pastrimi i tubacionit përfshiu heqjen e mbeturinave, ujit dhe barrikadave, disa prej të cilave ishin të minuara ose mbartnin trupa të pajetë. Sipas ushtrisë ukrainase, në operacion janë vrarë më shumë se 100 ushtarë rusë dhe janë kapur 30 të tjerë robër. Në mision morën pjesë edhe Brigada e 13-të Khartiia e Gardës Kombëtare dhe qindra vullnetarë kolumbianë të Regjimentit të 23-të të Sulmit RUG.
Jeta dhe lufta në tubacion kanë shkaktuar probleme fizike dhe psikologjike: gërvishtje, dëmtime nga qëndrimi i gjatë në gjunjë, sulme paniku dhe vështirësi frymëmarrjeje. Komandanti Biashym, me përvojë si minator, ka ndihmuar në përgatitjen e trupave për këto sfida. Operacioni zhvillohet njëkohësisht nën tokë, në sipërfaqe dhe në ajër; zyrtarë vërejnë përpjekje ruse për të anashkaluar pozicionet, disa prej të cilave goditen nga dronët e Kievit. Presidenti Zelensky e ka përshëndetur si sukses, por autorët vërejnë se, pavarësisht përparimit nën tokë, rezultati nuk ka ndryshuar rrjedhën e përgjithshme të luftës.
