Komisioni Europian zyrtarizoi “Rishikimet e Politikave përpara Zgjerimit”, duke vendosur kuadrin e reformave institucionale, të qeverisjes dhe mekanizmave mbrojtës që do të shoqërojnë valën e ardhshme të zgjerimit të Bashkimit Europian. Dokumenti, i pasuar nga vizita e Presidentes së Komisionit Ursula von der Leyen në Tiranë, konsolidon pozicionin e Shqipërisë si një ndër vendet udhëheqëse në procesin e zgjerimit dhe parashikon përfshirjen e një udhërrëfyesi specifik për anëtarësimin e Shqipërisë në Paketën e Zgjerimit të vitit 2026.
Rishikimi thekson se politikat ekzistuese të BE-së nuk kërkojnë një rikonceptim të plotë strukturor për anëtarët e rinj dhe se reformat e brendshme të Unionit do të ecin paralelisht me përparimin e vendeve kandidate. BE-ja aplikon parimin “Integrimi përmes Projektimit”, duke përfshirë skenarët e zgjerimit në fazën e hartimit të politikave të ardhshme dhe në Kuadrin Financiar Shumëvjeçar 2028–2034, me qëllim ruajtjen e aftësisë vepruese të Unionit dhe forcimin e rolit të zgjerimit për sigurinë dhe stabilitetin europian.
Dokumenti përqendrohet në tre elemente kryesore reformuese: rishikimin e mekanizmit të Nenit 7, vendosjen e garancive financiare të rrepta dhe përcaktimin e rregullave për të drejtat e anëtarëve të rinj. Për Nen 7, propozohet një “shumicë të cilësuar të kundërt” (Reverse QMV) ku vendimi i Komisionit për sanksione hyn automatikisht në fuqi, përveç kur shtetet anëtare formojnë shumicën për ta rrëzuar, me synimin e eficencës në mbrojtjen e vlerave europiane. Përsa i përket garancive financiare, dokumenti propozon ngrirjen ose kufizimin e fondeve të reja të Unionit në rastet e shkeljeve të angazhimeve ose të parimeve të shtetit të së drejtës. Sa i takon të drejtave të anëtarëve të rinj, ato do të jenë të barabarta me të 27 anëtarët aktualë, duke përfshirë komisioner dhe të drejtën e vetos, me mundësinë e angazhimit vullnetar për mos-përdorim të vetos në çështje dypalëshe që lidhen me zgjerimin.
Kuadri mbështet edhe modelin “Integrimi Gradual”, me akses progresiv ndaj sektorëve si siguria kibernetike, mobiliteti ushtarak, SEPA dhe rrjetet trans-europiane të energjisë, duke ofruar përfitime të prekshme ekonomike dhe infrastrukturore. Komisioni e vlerëson mbështetjen për zgjerimin si një investim strategjik që forcon sigurinë dhe stabilitetin, dhe nënvizon se reformat dhe konsensusi kombëtar mbeten thelbësore për anëtarësim. Shqipëria shpreh vendosmërinë për të vijuar angazhimin për plotësimin e kritereve dhe realizimin e anëtarësimit të plotë brenda kësaj dekade.
