Në dhjetë vitet e fundit u dogjën dhe u dëmtuan 32 hektarë pyje që ishin pjesë e fondit në zonat e mbrojtura, njoftoi Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura (e themeluar në 2015) përmes Anila Hoxhës. Agjencitë rajonale të zonave të mbrojtura raportuan se vetëm gjatë vitit të kaluar u shkrumbuan 1,291 hektarë pyje brenda parqeve. Dëmtimet vijnë nga vatra zjarri të shkaktuara jo vetëm nga fenomene natyrore, por më së shumti nga faktori njerëzor.
Autoritetet po hetojnë edhe pistën që disa vatra të qëllimshme mund të krijohen për të hapur territore që më pas shfrytëzohen për ndërtim, një skenar që Ministria e Brendshme nuk e përjashton, por për të cilin ende nuk ka të dhëna konkrete policore dhe hetimore. Çështja më e njohur aktualisht është ajo e Zvërnecit, e cila ndodhet nën juridiksionin e SPAK pas ekspozimit të grupeve të dyshuara për falsifikim të praktikave dhe tjetërsim pronësie në pjesë të hartës pyjore. Kjo aktiviteti, sipas hetimeve dhe raportimeve, lidhet më shumë me skema pastrimi parash sesa me krim mjedisor të thjeshtë.
Strategjia kombëtare 2026–2030 për parandalimin dhe luftimin e krimit të organizuar parashikon që një kategori e caktuar e krimeve mjedisore të njihen si formë e krimit të organizuar. Në dokument theksohet se “Vëmendje e shtuar në këtë strategji do t’i dedikohet parandalimit dhe luftës ndaj krimeve mjedisore. Për arsye të qarta, grupet e strukturuara kriminale janë më pak të interesuara për një zhvillim të tillë të qëndrueshëm dhe me anë të investimeve të tyre kanë si objektiv rritjen e përfitimeve nëpërmjet aktiviteteve kriminale.” Dokumenti përmend si problematikë shfrytëzimin e burimeve natyrore dhe industrinë e lëndëve të para, duke vënë në shënjestër prerjet e paligjshme dhe përfshirjen e grupeve lokale kriminale dhe zyrtarëve të korruptuar.
Megjithatë, me gjithë indiciet dhe rastet e dyshuara, nuk ka ende asnjë rast të referuar, të hetuar apo nën procedim dhe gjykim ku të shqyrtohet veprimtaria e individëve që dëmtojnë mjedisin për përfitime materiale. Drejtori i Qendrës Burimore të Mjedisit, Mihallaq Qirjo, deklaron se krimi mjedisor tashmë kryhet në mënyrë të qëllimshme, tepër agresive dhe ndonjëherë shumë e sofistikuar, çka shpesh çon në djegien e pyjeve apo zonave me vlera të veçanta; ai vëren gjithashtu se mosadresimi ligjor dhe zvarritja e dosjeve forcojnë aktivitetet kriminale në terren.
