Pas një pune 15-vjeçare, shkrimtarja Flutura Açka prezanton triologjinë “1914”, një roman artistik i bazuar në fakte historike që trajton ngjarjet e vitit 1914 gjatë përgatitjeve për ardhjen, mbretërimin dhe largimin e Princ Vidit. Vepra përpiqet t’i japë përgjigje shumë pyetjeve mbi atë periudhë të vështirë të historisë shqiptare dhe përfshin rrëfime në vetën e parë të personazheve të përfshirë në ngjarje.
Duke jetuar mes Holandës dhe Shqipërisë, autorja ka shfrytëzuar dokumentacionin e të dy vendeve, duke aksesuar dëshmi, foto dhe telegrame, për të ndërtuar portrete dhe episode historike. Açka përmend interesin e saj për disa momente kyçe, si puçi i Beqir Grebenesë, masakra e Hormovës, vrasja e kolonel Tomson, arrestimi i Esat Pashës dhe përplasja e parë me rebelët, që ajo i përshkruan si “momente të errëta”.
Vëmendje e veçantë i kushtohet vrasjes së kolonelit holandez Tomson, i cili shërbeu në Shqipëri me mision ruajtjen e paqes dhe humbi jetën duke mbrojtur Durrësin nga forcat kryengritëse. Autorja shpreh dyshimin se vrasja nuk ka qenë aksidentale dhe e lidh atë me një komplot politik më të gjerë, duke veçuar fërkimin midis Fuqive të Mëdha dhe interesa që mund të kenë synuar rrëzimin e mbretërimit të Princ Vidit.
Triologjia u promovua mbrëmjen e kaluar në praninë e miqve, kolegëve dhe studiuesve, të cilët vlerësuan punën e autores dhe mënyrën se si ajo eksploron tensionet që kërcënojnë ekzistencën e shtetit. Studiuesi Behar Gjoka e përshkoi veprën si një “sinfonia e historisë shqiptare” dhe si një përpjekje për të hedhur dritë mbi ngjarjet pa harruar kontekstin e copëtimit të trojeve shqiptare në Evropën e vitit 1913. Publicisti Ben Andoni tha se leximi i librit i solli përfytyrime të Vlorës së asaj kohe, rrugëve dhe mënyrës së veshjes së njerëzve.
Duke gërshetuar faktin historik me narracionin, Flutura Açka sjell një panoramë të gjallë të Shqipërisë në 1914, ndërsa triologjia nis me lindjen e brishtë të shtetit dhe ndjek rrugën e njerëzve që u përpoqën ta mbronin ose ta përdornin atë.
