Bashkimi Evropian ka alokuar afro 170 milionë euro për Kosovën, në kuadër të Planit të Rritjes, për gjysmën e dytë të vitit 2026. Megjithatë, Kosova rrezikon të humbasë një pjesë të konsiderueshme të këtyre mjeteve nëse vazhdon kriza politike dhe mosfunksionimi i institucioneve, pasi përfitimi i fondeve varet nga përmbushja e hapave reformues.
Më shumë se dy muaj pas zgjedhjeve të parakohshme parlamentare, Kuvendi i Kosovës ende nuk është konstituuar. Seanca konstituive, e nisur më 6 gusht, u shty dy herë me kërkesë të kreut të partisë fituese, Lëvizjes Vetëvendosje; Albin Kurti kërkoi kohë për konsultime me partitë lidhur me një marrëveshje të gjerë politike, përfshirë edhe zgjedhjen e presidentit — mungesa e konsensusit për këtë çështje ishte një ndër arsyet që çuan në zgjedhjet e parakohshme.
Komisioni Evropian paralajmëron se zvarritja e formimit të institucioneve pas votimeve të 7 qershorit mund të ndikojë drejtpërdrejt në zbatimin e reformave dhe në qasjen në fondet e BE-së. Zëdhënësi i KE-së, Guillaume Mercier, i tha Radios Evropa e Lirë se “Është thelbësore që institucionet e Kosovës të konstituohen pa vonesa të mëtejshme, në përputhje me kornizën kushtetuese dhe me procedurat e përcaktuara” dhe shtoi se vonesat mund “të pengojnë reformat e rëndësishme dhe mund të ndikojnë në aftësinë e Kosovës për të përfituar plotësisht nga mundësitë e ofruara nga BE-ja”.
Në total, përmbushja e 27 hapave reformues, me vlerë 165.9 milionë euro, ka afat që skadon në dhjetor të këtij viti. Zyrtarë evropianë kanë paralajmëruar për humbje shumëmilionëshe nëse ritmi i zbatimit ngec për shkak të situatës politike. Kosova ishte ndër të parat që dorëzoi Agjendën e Reformave në 2024, por e fundit në raportim; kërkesën e parë për shpërndarje të mjeteve e dorëzoi më 15 korrik 2026, pranë skadimit të afatit.
BE-ja ka lejuar një periudhë tolerancë (“periudha gri”): hapat me afat në 2024 kanë zgjatje 24 muaj, ata të 2025 kanë 12 muaj, dhe afati përfundimtar për të gjitha reformet e përcaktuara është fundi i vitit 2026, kur rrezikohet humbja e përhershme e fondeve. Në paketën e BE-së për Ballkanin Perëndimor (2024–2027) prej 6 miliardë eurosh, Kosovës i janë alokuar 882.6 milionë euro. Deri tani ajo ka pranuar vetëm parafinancimin prej 61.8 milionë eurosh (7% e shumës), ndërsa për fondet e tjera duhet të dëshmojë zbatimin e hapave; Komisioni Evropian vendos për shpërndarjen dy herë në vit pas verifikimit të përmbushjes.
