Pyetja që ngrihet në institucionet shqiptare është: kush i dha Vlora Hysenit certifikatën e sigurisë? Hyseni, e cila kishte qenë në strukturat e inteligjencës në Kosovë dhe kishte mbajtur edhe detyrën e zëvendësdrejtoreshës së AKI-së, u largua nga posti në qershor 2021 pa një arsyetim publik. Dy muaj më vonë u emërua këshilltare për çështjet e sigurisë pranë kryeministrit të Shqipërisë, dhe në 2023 u propozua e më pas u dekretoi drejtuese e SHISH-it. Rrjedha e ngjarjeve përbën një transferim ndërkufitar të përgjegjësive të sigurisë, për të cilin kërkohen shpjegime publike.
SPAK po heton Hysenin për akuza që lidhen me përkrahjen e autorit të krimit dhe zbulimin e akteve apo të dhënave sekrete. Më 22 shtator ajo iu njoftua masë arresti në shtëpi dhe u pezullua nga detyra, por në momentin e vendimit ndodhej në Baku për një forum ndërkombëtar për luftën kundër terrorizmit. Arresimi nuk u ekzekutua menjëherë; Hyseni u kthye më vonë dhe iu dorëzua autoriteteve në kufirin Kosovë–Shqipëri. Ngjarja krijoi skenar të pazakontë institucional: drejtuesja e shërbimit sekret nën hetim jashtë vendit dhe njoftimi i ndërprerë i pjesëmarrjes së saj në forum.
Rritet shqetësimi për mënyrën se si menaxhohen procedurat e kontrollit të sigurisë dhe për pasojat ndaj marrëdhënieve me shërbimet partnere, sidomos kur bëhet fjalë për një vend anëtar të NATO-s. Pyetjet kryesore janë nëse ka informim, konsultim, protokolle dhe koordinim midis partnerëve, dhe kush merr vendimin për ndryshimin e kanaleve të komunikimit. Eksperti Xhavit Shala ka vënë në dukje se një largim nga detyra para zhvillimit të veprimeve procedurale mund të kishte shmangur pjesërisht goditjen reputacionale të institucionit.
Autori përmend gjithashtu se masa e SPAK-ut dhe materialet e sekuestruara, përfshirë telefonin e personit të quajtur Agasi, zgjeruan hetimin. Artikulli dallon dy pyetje: juridikisht, çfarë ka bërë Vlora Hyseni — përgjigjen do ta japë gjykata; institucionalisht, si u bë ajo drejtuese e SHISH-it — përgjegjësia duhet të sqarohet nga shteti. Në fund ngrihet dilema: nëse certifikata e sigurisë ishte e rregullt, kush kontrolloi kontrolluesin; nëse jo, problemi është më i thellë.
