Një observator hapësinor që shkencëtarët e kanë cilësuar si një “makinë zbulimi” ka nisur udhëtimin drejt kozmosit. Teleskopi Hapësinor Nancy Grace Roman i NASA-s u lançua të dielën nga Qendra Hapësinore Kennedy në Florida me një raketë Falcon Heavy të SpaceX, në orën 07:26 sipas orës lindore të SHBA-së, dhe arriti në orbitë rreth dhjetë minuta më vonë. Gjatë një misioni pesëvjeçar, Roman synon të hapë një dritare të re mbi universin dhe të ndihmojë astronomët të zbulojnë objekte shumë të zbehta ose deri tani të paarritshme për t’u vëzhguar.
Roman do t’u kushtohet disa prej mistereve kryesore kozmike, përfshirë studimin e energjisë së errët—faktor i lidhur me përshpejtimin e zgjerimit të universit—dhe hulumtimin e materies së errët, për të cilën shkencëtarët besojnë se përbën rreth 85% të materies. Teleskopi do të përdorë, ndër të tjera, supernova për të matur distancat kozmike dhe do të krijojë një hartë tredimensionale të materies së errët duke matur përkuljen e dritës nga graviteti në distanca të mëdha.
Ndryshe nga Hubble dhe James Webb, Roman parashikohet të ketë aftësi vëzhguese më shumë se 1,000 herë më të shpejta sesa Hubble dhe do të jetë në gjendje të mbulojë zona shumë më të mëdha të qiellit shpejt. Ai do të udhëtojë për rreth tre muaj për të arritur pozicionin orbital rreth 1.6 milionë kilometra larg Tokës, në pikën Lagrange 2, ku ndodhet edhe Webb. Gjatë kësaj periudhe do të testohen instrumentet dhe do të vendoset antena për transmetimin e të dhënave; NASA pret të marrë rreth një terabajt të dhëna çdo ditë.
Një objektiv i rëndësishëm është kërkimi për ekzoplanete: Roman do të vëzhgojë vazhdimisht zona të caktuara për të zbuluar mijëra ekzoplanete, përfshirë planetë “endacakë” pa yll pritës dhe mundësisht hëna jasht-sistemore. Instrumenti eksperimental koronograf i teleskopit, i projektuar të jetë 100–1,000 herë më i fuqishëm se koronografët e mëparshëm, do të bllokojë dritën e yjeve të ndritshëm për të zbuluar planetët pranë tyre. Nëse funksionon si pritet, ai mund të hapë rrugën drejt një observatori më ambicioz për botë të banueshme. Të dhënat do të bëhen publike pas përpunimit, duke u dhënë komunitetit ndërkombëtar mundësi për kërkime të reja. NASA e sheh Roman jo vetëm si një tjetër teleskop, por si një instrument që mund të ndryshojë mënyrën e vëzhgimit të kozmosit.
