Dy arkitektë islandezë kanë propozuar një koncept futurist për përdorimin e llavës vullkanike si material ndërtimi, duke shfrytëzuar robotët dhe teknologjitë e avancuara. Ideja lind nga prania e bollshme e bazaltit në Islandë, produkt i shpërthimeve vullkanike, dhe një perceptim i llavës si një lloj “betoni i shkrirë, por pa çimento”, që mund të formojë materiale ndërtimore të forta dhe potencialisht me ndikim më të ulët mjedisor.
Për shkak të temperaturave ekstreme të lidhura me llavën, procesi do të kryhej nga sisteme robotike që do të mblidhnin, transportonin dhe formonin materialin. Në projekt parashikohen teknologji si printimi 3D dhe sisteme ftohjeje për të kontrolluar dhe modeluar llavën në elementë ndërtimi. Qëllimi përfundimtar është të zvogëlohet varësia nga çimentoja dhe betoni, industritë e të cilave lidhen me emetime të konsiderueshme të CO₂.
Koncepti është ende në nivel vizioni afatgjatë; arkitektët vlerësojnë se një teknologji e tillë mund të realizohet rreth vitit 2150. Ideja u prezantua si përfaqësim i Islandës në Bienalen e Arkitekturës në Venecia, në vitin 2025. Nëse merr formë praktike, projektet e tilla do të ndryshonin mënyrën se si shihet aktiviteti vullkanik, duke shndërruar shpërthimet jo vetëm në një kërcënim natyror, por edhe në një burim potencial të materialeve për qytetet e së ardhmes.
Për realizimin e konceptit nevojiten sisteme të avancuara robotike dhe teknologji të reja për trajtimin, formësimin dhe ftohjen e llavës, si dhe studime të mëtejshme mbi qëndrueshmërinë dhe sigurimin e sigurisë së strukturave të ndërtuara në këtë mënyrë. Projekti mbetet një vizion i gjatë afati që kombinon burimet natyrore vullkanike me inovacionin teknologjik, me synimin e zëvendësimit të proporcioneve të përdorimit të çimentos dhe betonit në ndërtim.
