Pas 13 vitesh pa pranuar asnjë anëtar të ri, Bashkimi Evropian po përballet me presion për të rifilluar procesin e zgjerimit, ndërsa rriten pasiguritë gjeopolitike dhe konkurrenca ndërmjet fuqive të mëdha. Megjithëse Brukseli përpiqet të shfaqë unitet dhe siguri kolektive përballë sfidave ndërkombëtare, brenda vetë BE-së vazhdojnë debatet mbi mundësinë dhe kohëzgjatjen e pranimit të vendeve të reja.
Liderët e vendeve kandidate kërkojnë përshpejtim të përgjithshëm të procesit, ndërsa disa qeveri të shteteve anëtare shprehin shqetësime nëse strukturat aktuale të Bashkimit dhe opinioni publik janë të gatshëm për një zgjerim të ri. Pushtimi rus i Ukrainës i ka dhënë zgjerimit një dimension të ri strategjik, duke e kthyer atë jo vetëm në çështje politike dhe ekonomike, por edhe sigurie, dhe ka rikthyer shpresat për përparim pas një dekade stagnimi.
Mali i Zi shihet si më pranë anëtarësimit: ka përfunduar më shumë se gjysmën e reformave të kërkuara dhe institucionet evropiane kanë nisur përgatitjet për hapat ligjorë të anëtarësimit, duke e përfshirë edhe në planet financiare të bllokut. Ukraina dhe Moldavia kanë nisur negociatat zyrtare të anëtarësimit, ndërsa Shqipëria ka avancuar në procesin e reformave; kryeministri Edi Rama deklaron se “Ne kemi një rrugë të qartë drejt Bashkimit Evropian. Shqipëria është në momentin më të mirë në shumë aspekte”, siç i është shprehur Financial Times.
Megjithatë, disa vende kandidate shfaqin dyshime nëse premtimet e Brukselit do të materializohen në anëtarësim. Diskutimet për ndryshimin e procesit të zgjerimit—me një integrim më gradual—janë perceptuar nga disa kandidatë si rrezik për krijimin e niveleve të ndryshme të anëtarësimit. Në Ballkanin Perëndimor, përveç Malit të Zi dhe Shqipërisë, Serbia, Maqedonia e Veriut, Bosnje-Hercegovina dhe Kosova kanë regjistruar më pak përparim vitet e fundit.
Disa zyrtarë evropianë paralajmërojnë për një hendek mes deklaratave pro-zgjerimit nga drejtuesit e BE-së dhe realitetit në terren, duke vënë në dukje se edhe vendet më të avancuara mund të jenë ende disa vite larg anëtarësimit të plotë. Megjithatë, rritja e zërave që kërkojnë një vendim më të qartë për zgjerimin është evidente.
