Në Fushë Bulqizë përgatitet një byrek tradicional që banorët e konsiderojnë të veçantë për shkak të mënyrës së prodhimit dhe rastit kur bëhet: ai përgatitet kur familja shtohet. Për realizimin e tij marrin pjesë jo vetëm një, por dhjetë gra, sepse përgatitja kërkon sasi të mëdha mielli — sipas gjinisë së fëmijës përdoren midis 20 dhe 50 kg miell. Habibe Demiri, 76 vjeçe, thotë se di të përgatisë këtë byrek që nga fëmijëria dhe e ka mësuar nga gjyshja e bashkëshortit; ajo e transmeton recetën tek vajza e saj.
Tradita ndryshon në sasinë e miellit: kur lind një vajzë përdoren rreth 20 kg miell, ndërsa kur lind një djalë bëhet një masë më e madhe, rreth 50 kg, dhe në gosti mblidhen më shumë njerëz. Për këto arsye përgatitja shtrihet në dy ditë pune dhe përfshin të gjitha gratë e fisit apo të lagjes, pasi një grua vetëm nuk mund ta përballojë punën.
Procesi i punimit të petës dhe pjekjes është vendimtar për shijen e byrekut. Peta hapet në kulaçë, merret me kallëm dhe piqet me stufë druri; më pas ajo zbutet me gjalp fshati. Sekreti sipas banoreve është që peta të mos digjet dhe të jetë e butë, çka i jep byrekut shijen e duhur. Kur petat thahen bëhet zbutja me gjalpë, dhe në fund byreku shoqërohet me sheqer ose me mjaltë, sipas dëshirës.
Ritualet e përgatitjes përfshijnë ndarjen e detyrave mes grave dhe përdorimin e veglave tradicionale si kallëmi për peta. Kjo praktikë ushqimore shikohet si një mënyrë për të ruajtur historinë dhe vlerat e së kaluarës; komuniteti i Bulqizës po mundohet të lidhë traditën me të tashmen dhe të ardhmen duke e transmetuar këtë kulturë kulinare edhe tek brezi i ri. Top Channel.
