Brukseli ka propozuar zgjatjen për një vit, deri në mars 2028, të statusit të mbrojtjes speciale që u është dhënë refugjatëve ukrainas në vendet e Bashkimit Evropian pas nisjes së luftës me Rusinë. Masa, sipas propozimit, nuk do të aplikohet për burrat në moshë ushtarake që aplikojnë për herë të parë; kërkesat e tyre për mbrojtje do të refuzohen. Ky është ndryshimi që ka ngjallur debat mbi trajtimin e këtij grupi.
Aktualisht më shumë se 4.4 milionë ukrainas që janë larguar nga vendi pas shpërthimit të konfliktit përfitojnë nga ky status, i cili u lejon atyre të jetojnë, të punojnë dhe të kenë akses në përfitime sociale në vendet e BE-së. Shumica e përfituesve janë të vendosur në Gjermani, Poloni dhe Republikën Çeke. Regjimi i mbrojtjes, i futur për herë të parë në mars 2022, është rinovuar çdo vit; kjo është hera e pestë që Brukseli propozon zgjatjen e tij, ndërsa lufta vazhdon pa një zgjidhje të qartë.
Komisioneri Evropian për Migracionin, Magnus Brunner, deklaroi: “Për sa kohë që lufta vazhdon, mbështetja jonë duhet të vazhdojë”, duke theksuar angazhimin e BE-së ndaj qytetarëve ukrainas të zhvendosur. Ai hodhi poshtë akuzat për diskriminim lidhur me përjashtimin e burrave në moshë ushtarake, duke thënë se masa nuk përbën trajtim të padrejtë dhe se “Është diçka që ukrainasit na kërkuan ta bënim”.
Disa vende anëtare po shfaqin shenja lodhjeje ndaj kostove dhe ndikimeve të konfliktit të zgjatur, duke hapur debat mbi të ardhmen e këtij sistemi mbrojtjeje. Vitin e kaluar Brukseli nisi diskutimet për një qasje më afatgjatë, që përfshin mundësinë e përhershmërisë së statusit për ata që mbeten në Evropë, si dhe përgatitjen për kthime graduale në Ukrainë. Debati mbi të ardhmen e refugjatëve ukrainas në BE pritet të vazhdojë në muajt e ardhshëm, ndërsa shtetet anëtare përballen me sfidën e menaxhimit të një prej krizave më të mëdha humanitare në Evropë.
