Irani e ka detyruar SHBA të hyjë në negociata për lirinë e lundrimit nëpërmjet Ngushticës së Hormuzit, një zhvillim që ngre pyetje mbi rolin e SHBA si garantues të sigurisë pavarësisht epërsisë ushtarake, sipas ekspertëve. Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi më 14 qershor 2026 një marrëveshje paraprake me Iranin dhe deklaroi se ngushtica do të “rishpallet plotësisht e hapur”, por detajet mbeten të paqarta. Pritet një deklaratë zyrtare e nënshkruar në Gjenevë gjatë kësaj jave, ku do të rifillojnë bisedimet direkte SHBA-Iran.
Ngushtica e Hormuzit, rrugë kyçe për transportin global të naftës, ishte pjesërisht e bllokuar pas përshkallëzimit të konfliktit, me Teheranin që përdori mjete asimetrike si mina dhe dronë detarë. Raportime të pakonfirmuara nga media iraniane sugjeruan diskutime për idenë e “tarifave” për kalimin e anijeve tregtare; zyrtarët amerikanë i kanë mohuar këto pretendime, ndërsa zëvendëspresidenti JD Vance theksoi se ngushtica do të mbetet e hapur pa pagesa të tilla.
Analistët vlerësojnë se këto zhvillime tregojnë kufizimet e fuqisë amerikane përballë strategjive asimetrike. Rebecca Lissner nga Këshilli për Marrëdhënie me Jashtë (CFR) tha se konflikti ekspozoi vështirësinë e SHBA-së për të kthyer fuqinë ushtarake në fitore strategjike, duke argumentuar se “SHBA gjendet në një pozicion më të dobët se në fillim të konfliktit”. Sipas saj dhe ekspertëve të tjerë, Irani ka arritur të ndikojë ndjeshëm lirinë e lundrimit pa nevojën për një flotë të madhe konvencionale, duke përdorur taktika të shpërndara dhe aleatë rajonalë si Huthit në Jemen dhe Hezbollahu në Liban.
Europa po kërkon një rol më aktiv në sigurimin e ngushticës, ndërsa SHBA duket se preferon një qasje më të kufizuar bashkëpunimi me aleatët europianë. Tregjet janë qetësuar pas lajmit për rihapjen e mundshme të rrugës detare, por pasiguria mbetet e lartë. Analistët paralajmërojnë se Irani mund të ruajë ndikim afatgjatë mbi një nga arteriet më të rëndësishme të tregtisë globale, duke e kthyer çështjen në një sfidë të vazhdueshme për rendin ndërkombëtar dhe rolin e SHBA-së në të.
