Ish-ministri i Shëndetësisë Ilir Beqaj, përmes një deklarate të shpërndarë nga avokati i tij, ka shprehur dyshime mbi kushtetueshmërinë e nenit 426/a të Kodit të Procedurës Penale, duke kundërshtuar praktikat që kufizojnë me kohë fjalën e mbrojtjes në gjykatat e Apelit. Beqaj paralajmëron se përcaktimi i minutazhit për parashtrimin e argumenteve në seancë mund të cenojë të drejtën për mbrojtje efektive dhe proces të rregullt ligjor, nëse nuk është i arsyetuar dhe i përshtatur për secilën çështje konkrete.
Ai vë në dukje se pika 6 e nenit 426/a, shtuar me ligjin nr. 35/2017, i jep gjykatës kompetencën të kërkojë paraqitje përmbledhëse të pretendimeve dhe të caktojë kohën e mjaftueshme, por paralajmëron se kjo nuk duhet të shndërrohet në autorizim të pakontrolluar për kufizime të përgjithshme apo arbitrare. Beqaj thekson se Apeli, si shkallë ku në praktikë shpesh shqyrtohen edhe çështje fakti dhe prova, nuk mund të bëhet procedurë ku mbrojtja dëgjohet vetëm formalisht.
Argumentimi i tij mbështetet në garancitë kushtetuese dhe në standardet e Konventës Europiane për të Drejtat e Njeriut: nene të Kushtetutës (17, 31, 33, 42, 43, 142) dhe neni 6 i KEDNJ, si dhe neni 2 i Protokollit nr.7. Ai nënvizon se kufizimet e të drejtave themelore mund të vendosen vetëm me ligj, për interesa publike ose mbrojtjen e të drejtave të të tjerëve, të jenë proporcionale dhe të mos godasin thelbin e së drejtës.
Beqaj sjell shembullin kur gjykata i jep mbrojtjes “10 minuta” pa arsyetim: kjo, sipas tij, krijon probleme kontrolli mbi diskrecionin gjyqësor dhe rrezikon arbitraritetin. Për të qenë i pajtueshëm me Kushtetutën dhe KEDNJ, ai kërkon që çdo kufizim kohor të jetë individualizuar, i arsyetuar, proporcional me kompleksitetin e çështjes, të mos pengojë paraqitjen e thelbit të mbrojtjes, të lejojë replikë kur nevojitet dhe të përcaktohet në procesverbal kur pala kundërshton.
Ai pranon se gjykata mund të shmangë përsëritjet dhe zvarritjet, por thekson se administrimi i seancës nuk mund të prevalojë mbi të drejtën për një proces të rregullt ligjor. Përfundimisht Beqaj kërkon interpretim të ngushtë të nenit 426/a, në harmoni me normat kushtetuese dhe europiane, dhe thotë se Reforma në Drejtësi duhet të matet nga cilësia e garancive për qytetarin.
