Servet Pëllumbi, i ndarë nga jeta këto ditë, përshkruhet si politikan i urtë dhe burrë shteti që la gjurmë megjithë periudhën e shkurtër në majat e politikës. Si nënkryetar i parë i Partisë Socialiste (de fakto kryetar) në vitet 1993–1996, ai udhëhoqi partinë gjatë arrestimit politik të Fatos Nanos dhe menaxhoi si shpirtin e brendshëm të partisë ashtu edhe reagimin e opozitës ndaj këtij akti. Së bashku me emra të tjerë të kupolës socialiste, Pëllumbi përcaktoi hapjen dhe bashkimin e partisë mes diversiteteve dhe zbatimin e frymës së dokumentit politik të njohur si “Mocion”.
Gjatë drejtimeve të tij PS-ja udhëhoqi dy beteja të mëdha: fushatën “jo” në Referendumin kushtetues të vitit 1994 dhe denoncimin e farsës elektorale të vitit 1996. Projekti i kushtetutës synonte të konsolidojë pushtetin e presidentit Sali Berisha; përballja referendare u bë test politik për pëlqyeshmëritë elektorale. Rreshtimi pro “jo” arriti rreth 60 për qind të votave me fitore të theksuara në qytete si Elbasan, Vlorë, Korçë dhe Fier, ku shpesh shifrat shkonin midis 70–80 për qind.
Në natën e votimit, Pëllumbi mbajti vendimin për tërheqjen e komisionerëve socialistë dhe të opozitës nga qendrat e votimit më 26 maj, një vendim i vështirë por i konsideruar i domosdoshëm, veçanërisht pas mosnjohjes së zgjedhjeve nga SHBA dhe vendet europiane. Dy ditë më pas ai drejtoi protestën kundër manipulimit, përpjekje për të hyrë në sheshin “Skënderbej” përballë forcave policore dhe të Gardës, protestë që u përshkrua me incidente dhe fytyra të përgjakura të protestuesve.
Pëllumbi tregoi gjithashtu qetësi dhe përgjegjësi në trajtimin e trazirave të shkaktuara nga letrat e Fatos Nanos nga burgu; ai dhe Namik Dokle u bënë objekt i sulmeve mediatike, por riafirmuan udhëheqjen e padiskutueshme të liderit të burgosur, duke shmangur polemikat dhe duke kërkuar zgjidhje përbashkuese mes fraksioneve.
Si kryetar i Kuvendit (2003–2005) njihet për një nga periudhat më të rregullta të parlamentarizmit shqiptar, duke barazuar përkatësinë politike me respektin ndaj të drejtave të opozitës. Besnik i parimeve të së majtës europiane, Pëllumbi përfaqësonte modelin e moderimit, dialogut dhe respektit për vizione të ndryshme; me ndarjen e tij Shqipëria humbi një prej figurave të urta të politikes së kohës së tij.
