Produkti vendas nuk është konkurrues në treg, as prej çmimit dhe as prej sasisë. Të dhënat zyrtare të INSTAT tregojnë se gjatë tremujorit të parë të këtij viti ushqimet e importuara në Shqipëri u rritën në sasi me 19%. Në këtë periudhë u importuan rreth 3.300 tonë më shumë zarzavate krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë, duke arritur mbi 25 mijë ton perime të huaja. Në mënyrë të ngjashme, sasia e frutave të importuara u shtua me afro 3.900 tonë, duke kapur 29.700 tonë në total.
Si pasojë, konsumatori po përzgjedh produktet e importit jo për shkak të shijes, por për shkak të vlerës; produktet bujqësore të huaja shiten më lirë se ato vendase, pasi fermerët e huaj përfitojnë më shumë mbështetje financiare. Ekspertja e ekonomisë Romina Radonshiqi nënvizon se zhvillimi i bujqësisë është i nevojshëm për krijimin e një ekonomie prodhimi dhe për të rritur eksportet, duke përfituar edhe sektori i turizmit dhe ekonomia e vendit në përgjithësi.
Sektori agrar përballet me mungesë interesi nga të rinjtë; shumë punëtorë në bujqësi janë të moshuar dhe ritmi i punës së tyre nuk përballon kërkesat e tregut. Radonshiqi thekson se subvencionimi i bujqësisë mund të çojë në rritje të prodhimit vendas, punësimit dhe pagave, të nxjerrë më shumë produkte “Made in Albania” në treg dhe të ulë importet përmes rritjes së eksporteve.
Për të ndryshuar këtë bilanc, Ministria e Bujqësisë duhet të hartojë strategji të përgatitura nga ekspertë të fushës dhe jo nga juristë, duke mbledhur grupet e interesit dhe duke bashkëpunuar me universitetet dhe ekspertët për të identifikuar problematikat dhe zgjidhjet e duhura. Në praktikë, ndryshimi i origjinës së produkteve bujqësore është i dukshëm: patatja e Kukësit zëvendësohet me atë egjiptiane, karota e Divjakës me atë serbe, domatja e Beratit me domaten turke dhe mollët e Korçës me ato italiane. Ky ndryshim origjine ka ndikuar që sektori bujqësor të arkëtojë më pak të ardhura për shtetin.
