Opinion nga Timoni.al
Dosja e SPAK për Monika Kryemadhin nuk është thjesht një material hetimor. Ajo është një pasqyrë shqetësuese e mënyrës se si pushteti politik dhe ai ekonomik mund të ndërthuren përmes favoreve, ndikimit dhe luksit. Në qendër të kësaj pasqyre shfaqet vazhdimisht një emër: Samir Mane. Dhe pikërisht këtu lind pyetja që po mundon opinionin publik: pse një figurë kaq e pranishme në dosje nuk përballet me drejtësinë?
SPAK thotë se vepra penale është e parashkruar. Ligjërisht, kjo mund të jetë e vërtetë. Por moralisht dhe institucionalisht, kjo përgjigje tingëllon e pamjaftueshme. Sepse ajo që del nga dosja nuk janë aludime politike apo interpretime mediatike, por komunikime konkrete, mesazhe të ruajtura, fatura, udhëtime, favore dhe ndërhyrje.
Kur në një dosje penale përmenden vila me vlerë 800 mijë euro, udhëtime luksoze me business class, hotele të shtrenjta, bileta për Disneyland dhe koncerte botërore, ndërkohë që paralelisht miratohen ligje me interes të drejtpërdrejtë financiar për bizneset përkatëse, opinioni publik ka të drejtë të mos bindet nga një fjali e vetme: “është parashkruar”.
Parashkrimi nuk e fshin faktin. Nuk e fshin komunikimin “kur ta duash dhe si ta duash”. Nuk e fshin vijimin e punimeve për vilën edhe pasi “dhurata” supozohet se është refuzuar. Nuk e fshin dëshminë e ish-drejtuesve të kompanive që flasin për kërkesa ligjore konkrete, me përfitim të drejtpërdrejtë ekonomik. Dhe mbi të gjitha, nuk e fshin perceptimin se ligji zbatohet ndryshe për të fortët dhe ndryshe për qytetarët e zakonshëm.
Këtu nuk bëhet fjalë për gjyq popullor. Askush nuk po kërkon dënime pa vendim gjykate. Por kërkohet koherencë. Kërkohet standard i njëjtë. Sepse kur një emër del si hallkë kyçe në një skemë ndikimi të paligjshëm dhe mbetet jashtë çdo mase, drejtësia rrezikon të duket selektive.
SPAK ka fituar besim pikërisht sepse ka prekur figura të paprekshme. Por ky besim është i brishtë. Ai mbahet gjallë vetëm nëse qytetarët shohin se as paratë, as emri, as pushteti ekonomik nuk shërbejnë si mburojë. Nëse parashkrimi është pengesë ligjore, atëherë SPAK-u ka detyrimin t’ua shpjegojë qartë qytetarëve pse, si dhe çfarë nuk mund të bëjë më tej.
Sepse kur faktet flasin, por drejtësia hesht, lind dyshimi. Dhe kur lind dyshimi, humbet besimi. Ndërsa një drejtësi pa besim publik, sado dosje të hapë, mbetet vetëm një institucion formal — jo garanci për barazi para ligjit.
