Thirrjet e Donald Trump për një revolucion në Iran kanë krijuar pritshmëri të larta, por siç nënvizon “Corriere della Sera”, politika lëviz shpejt, dhe rënia e Republikës Islamike është çështje skenarësh konkretë. Deri tani janë identifikuar tre skenarë, çdo njëri me pasoja të rënda.
Skenari i parë përfshin një revolucion popullor, të ngjashëm me modelin francez. Një rrëzim dhunshëm i regjimit do të sillte gjykata revolucionare dhe përplasje mes grupeve fituese. Historia e vitit 1979, si dhe konflikti në Siri, tregojnë se ky proces shpesh përfundon me gjakderdhje dhe destabilizim rajonal. Një Iran me 90 milionë banorë, ku elitat fetare dhe ushtarake kontrollojnë ekonominë, do të përballesha me një “terror revolucionar” shkatërrues.
Skenari i dytë lidhet me opozitën në mërgim, përfshirë djalin e Shahut. Megjithatë, kjo alternativë është e brishtë për shkak të mungesës së strukturave brenda vendit dhe një lidershipi të organizuar. Ndryshe nga protestat e shpeshta, e cila është pa një drejtim dhe forcë reale që të marrë pushtetin, ky skenar duket shumë i ndërlikuar.
Skenari i tretë është një grusht shteti ushtarak, më realist dhe më pak ideologjik. Një tranzicion nga brenda aparatit të sigurisë mund të shmangë kaosin dhe të ruajë një shtet funksional, duke garantuar stabilitet minimal. Megjithatë, ky ndryshim do të kishte çmimin e ngrirjes së reformave demokratike, por historikisht, ka treguar se ka shmangur shkatërrimin total.
Rënia e regjimeve, megjithatë, nuk sjell automatikisht liri. Dilema në Iran nuk është vetëm se si do të përfundojnë ajatollahët, por se çfarë do të vijë pas tyre, e cila mbetet një pyetje kritike që ngre shqetësime të shumta.
