Në një aktivitet të Shtëpisë së Bardhë, Donald Trump dhe Sekretari i Mbrojtjes, Pete Heggeseth, shprehën qëllimin për të vazhduar sulmet ushtarake ndaj karteleve të drogës në Amerikën Latine, një iniciativë që erdhi me reagime negative dhe debate ligjore. Trump theksoi se do të “vrasin” ata që sjellin drogë, ndërsa Heggeseth e krahasoi luftën ndaj karteleve me operacionet kundër al-Kaidës, duke premtuar gjetjen dhe ndjekjen e tyre.
Sipas Financial Times, përshkallëzimi i veprimeve ushtarake, përfshirë dërgimin e aeroplanmbajtësve në Detin e Karaibeve, ka shkaktuar kritika se këto veprime nuk përputhen me ligjin amerikan dhe atë ndërkombëtar. SHBA-të kanë realizuar deri tani të paktën 10 sulme që synojnë anijet e dyshuara të trafikut të drogës, duke rezultuar në 43 vrasje.
Paz Zarate, ekspert i ligjit ndërkombëtar nga Kili, shprehu shqetësime mbi përfshirjen e SHBA-ve në vrasje jashtëgjyqësore, duke theksuar se trafikantët duhet të arrestohen, jo të ekzekutohen. Administrata Trump e cilëson këtë si një “konflikt të armatosur” me kartelet, duke i klasifikuar ato si organizata terroriste të huaja, një interpretim që sfidon autoritetin e Kongresit për miratimet ushtarake jashtë vendit.
Kritikat janë intensifikuar nga demokratët, ekspertët ligjorë, qeveritë e huaja dhe grupet e të drejtave të njeriut. Mary Helen O’Connell, profesoreshë e drejtësisë në Universitetin e Notre Dame, theksoi se përdorimi i forcës ushtarake jashtë zonave të luftës është i paligjshëm, ndërsa Laura Dickinson, ish-zyra e Departamentit të Mbrojtjes, shprehu shqetësime serioze për ligjshmërinë e këtyre sulmeve.
Administrata Trump pretendon se ka prova për përfshirjen e anijeve në trafikun e drogës, por nuk i ka bërë këto informacione publike. Disa analistë argumentojnë se këto veprime janë të destinuara për të larguar presidentin venezuelian Nicolás Maduro nga pushteti. Për të justifikuar veprimet, Trump e informoi Congress-in për një “konflikt të armatosur” duke u thirrur në të drejtën e vetëmbrojtjes.
Kritikat ndaj sulmeve kanë ardhur edhe nga disa vende të Amerikës Latine, si Meksika dhe Kolumbia, të cilat i përshkruan veprimet e SHBA-së si shkelje të së drejtës ndërkombëtare. Presidenti kolumbian, Gustavo Petro, i quajti sulmet “atentate”, ndërsa presidenti brazilian, Lula da Silva, sugjeroi bashkëpunim me forcat policore të vendeve të tjera.
