Qeveria e Spanjës ka publikuar 153 dokumente të klasifikuara që zbulojnë detaje rreth përpjekjes për grusht shteti më 23 shkurt 1981. Ky incident, një nga më të rëndësishmit në historinë moderne të vendit, ndodhi kur një grup oficerësh të armatosur hynë në sallën kryesore të parlamentit pikërisht gjatë momentit të betimit të qeverisë së re, duke tentuar një rikthim të autoritarizmit pas vdekjes së diktatorit Francisco Franco më 1975.
Përpjekja dështoi pasi mbreti Juan Carlos I e refuzoi mbështetje për komplotistët, ku në vazhdim u spekuluar se ai mund të kishte pasur informacion paraprak mbi planin. Publikimi i dokumenteve ngjalli një interes të jashtëzakonshëm, me faqen zyrtare të qeverisë që u mbyll përkohësisht nga fluksi i madh i vizitorëve.
Dosjet përfshijnë raporte policore, biseda midis zyrtarëve dhe reagime nga qeveritë e huaja. Megjithatë, autoritetet theksuan se dokumentet nuk përmbajnë zbulime tronditëse. Pas ngjarjeve të 1981, spanja ka kaluar nëpër një proces të ndërlikuar për të forcuar demokracinë, të vendosur pas vdekjes së Franco-s.
Mbreti Juan Carlos I hodhi një mesazh televiziv për të kërkuar mbështetje nga kombi dhe ushtria, duke kontribuar kështu në ruajtjen e rendit. Ky veprim u perceptua si një shpëtimtar për demokracinë e re, megjithatë, me kalimin e viteve, interpretimi i rolit të tij është vënë në dyshim nga disa teoritë alternative që sugjerojnë se ngjarja mund të ishte një inskenim nga elita politike për të testuar stabilitetin e demokracisë.
Qeveria aktuale socialiste, e udhëhequr nga Pedro Sánchez, e justifikoi publikimin e dokumenteve si një nevojë për të korrigjuar një “anomali historike”, duke theksuar se nuk përbënte rrezik. Nga ana tjetër, një dokument tregon se gjashtë anëtarë të shërbimeve sekrete ishin të përfshirë në komplot. Një tjetër raport tha se një ndërhyrje e një njësie speciale policore në parlament mund të sillte rreth 80 deri 110 viktima.
Mesazhet mbështetje nga qeveritë e huaja pas ngjarjes gjithashtu janë të rëndësishme, përfshirë një nga Elizabeth II për mbretin Juan Carlos I, e cila shprehte lehtësimin në lidhje me rezultatin përfundimtar.
