Prej dy vitesh, bujqësia shqiptare është lënë në errësirë financiare. Fondet IPARD, të destinuara për zhvillimin rural, janë bllokuar për shkak të dyshimeve të rënda për korrupsion. Por hetimet e SPAK nuk kanë sjellë ende rezultate konkrete, ndërkohë që Brukseli këmbëngul se paratë e Bashkimit Evropian duhet të mbrohen siç duhet.
Në qendër të hetimeve tani janë Samir Mane, njeriu që kontrollonte shpërndarjen e fondeve IPARD, dhe Frida Krifca, që si drejtuese e AZHBR dhe më pas ministre e Bujqësisë ka qenë një “ushtare” e tij. Sipas informacionit të SPAK, këta kanë ndikuar drejtpërdrejt mbi shpërndarjen e mbi 80 milion eurove fonde europiane, duke i drejtuar sipas interesave të tyre personale.
Samir Mane është akuzuar se ka përdorur rrjetin e Frida Krifcës për të kontrolluar fondet IPARD dhe për t’i shpërndarë aty ku dëshironte ai, duke përjashtuar fermerët që kishin nevojë reale. Frida Krifca, në rolin e saj institucional, nuk ka bërë asgjë për të parandaluar këtë keqpërdorim, duke u kthyer kështu në pjesë aktive të një skeme që ka dëmtuar rëndë sektorin bujqësor.
Hetimi i SPAK është në fazë intensive, dhe burime nga institucionet konfirmojnë se tani po mblidhen provat që lidhen me përgjegjësinë direkte të Samir Manes dhe Frida Krifcës për shpërdorimin e fondeve. Prej dy vitesh, dosja ka kaluar nga një zyrë në tjetrën pa asnjë rezultat konkret, por tani SPAK duket e vendosur të zbardhë skemën.
Çështja ka alarmuar Bashkimin Evropian. OLAF, Zyra Evropiane Kundër Mashtrimit, ka përfunduar hetimin administrativ mbi fondet IPARD II dhe ka rekomanduar autoriteteve shqiptare të veprojnë. Por deri më tani, institucionet vendase kanë vonuar seriozisht rifillimin e financimeve, duke bllokuar zhvillimin rural.
Samir Mane dhe Frida Krifca po hetohen për abuzime që arrijnë 80 milion euro, një shifër që ka mbajtur pezull ekonominë rurale dhe ka dëmtuar besimin e Bashkimit Evropian në Shqipëri. Për fermerët, kjo nuk është thjesht një çështje ligjore: është një çështje jete dhe vdekjeje për ekonominë rurale të vendit.
SPAK ka tashmë në dorë provat për mënyrën se si këto fonde janë kontrolluar dhe shpërndarë, dhe pritet që hetimi të hapë rrugën për përgjegjësinë penale të Samir Manes dhe Frida Krifcës. Çdo ditë vonese është një ditë humbjeje për fermerët dhe për zhvillimin rural të Shqipërisë.
Në këtë pikë, pyetja është e thjeshtë, por e rëndë: Si mund të jenë të paprekshëm ata që kontrolluan dhe shpërndanë paratë europiane sipas dëshirës së tyre, ndërkohë që bujqësia shqiptare është në krizë dhe fondet e BE-së janë bllokuar? SPAK tani duhet të japë përgjigjen.
Sipas të dhënave të publikuara nga vetë AZHBR, dhjetëra milionë euro kanë përfunduar në xhepat e një grupi njerëzish të lidhur me pushtetin, krimin e organizuar dhe trafikun e drogës.
Disa prej përfituesve të mëdhenj janë:
Ardian Tufa, ish-drejtues i Njësisë Administrative në Farkë dhe i afërt me Erion Veliajn e Frida Krifcën, ka përfituar 247 mijë euro fonde IPARD për një investim prej 410 mijë eurosh në masën 7 të programit.
Manjola Haska, motra e deputetit socialist Tërmet Peçi, ka përfituar 225 mijë euro për ndërtimin e “Agro Turizëm Rexhinin”, ndërsa bashkëshorti i saj ka marrë 15 mijë euro për mbjellje pemësh.
Kompania “Iumentis”, e lidhur me ish-kryebashkiakun e Tepelenës Tërmet Peçi dhe drejtorin e tij të tenderave, Lorenc Bami, ka përfituar 758 mijë euro fonde nga IPARD.
Petrit Tare, ish-drejtor i Ujësjellësit të Korçës dhe i afërt me Niko Peleshin, ka përfituar 251 mijë euro për ndërtimin e një sere frutash e perimesh në kompaninë “BLOOM Fruits”.
Sokol Tusha, vëllai i Taulant Tushës, i arrestuar për aferën e inceneratorëve, ka përfituar 196 mijë euro për ndërtimin e një agroturizmi në Kashar.
Alban Zusi, ish-zëvendësministër i Bujqësisë, ka marrë 532 mijë euro për një fabrikë përpunimi peshku në Lezhë.
Shkëlqim Bullari, ish-deputet socialist, dhe vëllezërit e tij janë përfshirë në projekte të promovuara nga IPARD për pemëtari e agroturizëm.
Loreta Tozaj, ish-drejtoreshë e Kadastrës në Vlorë, ka përfituar 82 mijë euro për investim në Kllarat të Vranishtit.
Gjergj Luca, përmes anijes “Rosafa”, ka aplikuar për 400 milionë lekë fonde për rikonstruksion anijesh.
Ndrec Llusku, ish-kandidat i Tom Doshit në 2021, ka përfituar 91 mijë euro për një pemishte në Orosh të Mirditës.
Elvis Roshi, ish-kryebashkiak i Kavajës, ka marrë 123 mijë euro për agroturizmin “Kavalion”.
Rudolf Xhillari, konsull nderi i Izraelit dhe pjesë e forumeve të PS, përmes “Balkan Trans Albania” ka përfituar 538 mijë euro për përpunim mishi.
Xheni Gjikuria, bashkëshortja e investitorit strategjik Florenc Gjikuria, ka përfituar 189 mijë euro për kompaninë “Coast to Coast”.
Eriona Kokoneshi, bashkëshortja e ish-kryebashkiakut të Divjakës Fredi Kokoneshi, ka marrë 44 mijë euro fonde IPARD për kantinë vere, ndërsa nipi i tij Andi Kokoneshi ka përfituar 32 mijë euro për makineri qumështi.
Dashamir Peza, ish-deputet i PS, ka marrë 222 mijë euro për agroturizmin “Il Paeze”.
Alban Berisha, kunati i Saimir Tahirit, ka përfituar 48 mijë euro për “Ferma 100”, ndërsa Elda Alia, e lidhur me të njëjtën fermë, ka marrë 121 mijë euro.
Elton Bualli, ish-administrator i inceneratorit të Sharrës, ka përfituar 310 mijë euro për ndërtimin e një sere pikërisht në landfillin e Sharrës.
Orjeta Myzeqari, ish-drejtuese e ALUIZNIT, përmes “Albania Piemonte SHPK”, ka përfituar 301 mijë euro për magazinë në Gosë të Kavajës.
Armand Tafili, i lidhur me bashkinë e Ersekës, ka përfituar 234 mijë euro për “Agroturizëm Rohan”.
Manjola Fidani, pronare e “Unique Travel”, ka marrë fonde për ndërtimin e një vile në Voskopojë.
Pjetër Trashaj, pronar i “Albgarden SHPK”, ka përfituar 48 mijë euro për mekanikë bujqësore, ndërkohë që kompania e tij ka fituar edhe tendera publikë për lule.
COMPANY RIVIERA 2008 SHPK, në pronësi të Agim, Pëllumb, Kujtim dhe Viktor Kolës, ka marrë 810 mijë euro për ndërtimin e një magazine frigoriferike për fruta e perime.
Apostol Xhaferri, ndërtues nga Skrapari, dhe vajza e tij, përmes “Golden Bees SHPK”, kanë përfituar 341 mijë euro për kantinë vere.
ZDRAVO SHPK, një tjetër kompani ndërtimi, ka përfituar 981 mijë euro për përpunimin e produkteve bujqësore dhe ka marrë mbi 70 tendera publikë me vlerë mbi 15 milionë euro.
Arbër Çekaj, i dënuar për trafik kokaine, ka përfituar 264 mijë euro fonde nga BE.
Agron Metvelaj, i skeduar për lidhje kriminale, gjithashtu ka përfituar fonde nga IPARD dhe AZHBR.
