Në tregun shqiptar të bulmetit, kompania “Erzeni” është bërë një nga emrat më të njohur, e shfaqur me reklama të shtrenjta dhe imazhin e një prodhuesi vendas të suksesshëm. Por pas kësaj fasade të shndritshme, fshihet një realitet shumë i errët. Burime të shumta, përfshirë punonjës aktualë të saj, tregojnë për një skemë të qartë ku pronarët e “Erzenit” po pasurohen në kurriz të shtetit dhe punëtorëve të tyre.
Skema është e thjeshtë: gjysma e pagës së punonjësve kalon përmes bankës dhe deklarohet, ndërsa gjysma tjetër jepet në dorë, duke shmangur tatimet dhe kontributet shoqërore. Kjo jo vetëm që i heq buxhetit të shtetit miliona euro çdo vit, por edhe i lë pa mbrojtje punonjësit që, kur të arrijnë moshën e pensionit, do marrin shumë më pak se çfarë u takon me djersën e tyre. Një formë vjedhjeje e hapur që vret të ardhmen e qindra familjeve.
Por vjedhja nuk ndalet këtu. Punonjës të linjës së prodhimit tregojnë se në kazanët e “Erzenit” futen qumësht pluhur dhe vaj palme, përbërës të ndaluar në produktet e freskëta të bulmetit. Konsumatori mashtrohet çdo ditë duke blerë djathë e kos që në fakt nuk kanë lidhje me qumështin e vërtetë. Kjo praktikë jo vetëm që shkatërron konkurrencën e ndershme me prodhuesit e tjerë vendas, por edhe rrezikon seriozisht shëndetin e qytetarëve shqiptarë.
Ndërkohë, autoritetet shtetërore që duhet të ishin të parat për të ndërhyrë, mbajnë një heshtje të turpshme. Kur “Allgjata” u gjobit për evazion fiskal prej 10 milionë eurosh, tek “Erzeni” – ku shifrat arrijnë në rreth 20 milionë euro – nuk ka shkuar askush. Kjo nuk është rastësi, por mburoja që kompania gëzon nga lidhjet e saj të forta me pushtetin. Standardi i dyfishtë është i qartë: disa i shembin për sy e faqe, disa të tjerë i lënë të rriten të paprekshëm, edhe kur shkelin çdo ligj dhe normë.
E gjithë pasuria e pronarëve të “Erzenit” ndërtohet mbi djersën e punëtorëve që shfrytëzohen, mbi mashtrimin e konsumatorëve dhe mbi miliarda lekë që i vidhen shtetit. Në një vend normal, një kompani e tillë do të ishte nën hetim penal, pronat do të ishin sekuestruar dhe drejtuesit do të përballeshin me drejtësinë. Në Shqipëri, mjafton të kesh mbrojtjen e duhur dhe jo vetëm që nuk të kontrollojnë, por të lejojnë të shfaqesh si histori suksesi.
Pyetja është e thjeshtë: deri kur do të lejohet që “Erzeni” të pasurohet duke vjedhur shtetin dhe punëtorët, duke rrezikuar shëndetin e qytetarëve dhe duke shkelur çdo ligj? Dhe kush do të mbajë përgjegjësi për këtë krim ekonomik që ndodh para syve të të gjithëve?
